Түркия Африканын келечек муунун өзгөртүүчүлөрүн кантип даярдап жатат

Айрымдар дүйнө менен байланыш түзүү мүмкүнчүлүгүн издеп келсе, башкалары өтмүшкө башкача көз караш менен кароо максатында жолго чыгышат.

Булардын ичинен эң көрүнүктүүсү – жаштардын убакытты жөн гана диплом алуу үчүн эмес, мекенине өзгөрүү алып келүүгө даярдануу үчүн пайдалануу чечкиндүүлүгү.

Түркия, жогорку билим алуу үчүн Африкадан келген студенттердин эң сүйүктүү багытына айланып, континенттин жаштарынын келечегин калыптандырууда маанилүү ролду ойной баштады. Бул өлкө башка мамлекеттерге салыштырмалуу көптөгөн кыялдарды ишке ашыруу мүмкүнчүлүгүн сунуштоодо.

25-май Африка күнү катары континентте жана андан тышкары белгиленүүдө; бүгүн бир гана биримдиктин символу гана эмес, ошол эле учурда Африка жаштарына инвестиция салууга чакырык болуп саналат.

TRT Global Түркиядагы африкалык студенттер менен алардын билим алуу кыялдарынын кандайча калыптанып жатканын, мунун континенттин келечеги үчүн эмнени билдирерин жана алар туш болгон кыйынчылыктарды түшүнүү үчүн сүйлөштү.

Өткөн жылы Түркия Жогорку билим берүү кеңешинин (YÖK) маалыматы боюнча, 53 Африка өлкөсүнөн келген 62 480 (болжол менен 18,6%) студент менен бирге жалпысынан 336 000ден ашуун эл аралык студентке үй ээлик кылды.

Бул көрсөткүчтөр Африкадан келген жаштардын географиялык гана эмес, максаттардын чек арасын да кесип өткөн окуяларын чагылдырат.

Түркиядагы студенттик тажрыйба

Нигериялык студент Кабеер Морики Стамбулдагы Окан университетинде экономика жана финансы бөлүмүнүн акыркы курсун окуп жатып, Түркияда билим алуу академиялык гана аракет эмес экенин айтат.

“Эл аралык билим берүү жаңы билимдерге, көз караштарга жана үйдө жеткиликсиз болгон тармактарга жол ачат. Бул Африка жаштарына ар кандай системаларды көрүүгө, дүйнөлүк мыкты тажрыйбаларды үйрөнүүгө жана андан кийин бул түшүнүктөрдү жергиликтүү көйгөйлөргө колдонууга мүмкүнчүлүк берет,” - дейт ал.

"Биз кайтып келгенде жөн гана диплом алып келбейбиз. Биз көндүмдөрдү, идеяларды жана өзгөрүүнү башкарууга болгон ишенимди алып келебиз."

Морики өз мууну үчүн чоң үмүттө, ал Африканы өзгөртүүгө зарыл болгон “күмөнсүз кумарлануу, чыгармачылык жана туруктуулук” бар деп эсептейт. Анын кеңеши: “Чет өлкөдө же өз мекениңизде жатсаңыз да, тамырыңыз менен байланышта болуңуз, бири-бириңиздерди колдоп, мыкты болууга умтулуңуз.”

Судандык докторант Маха Вахит да өзгөрүү максатын көздөйт, бирок анын максаты терең тарыхый изилдөөлөргө болгон кызыгууга таянат.

Хартум университетинде тарых окуп жүргөндө, Осмон империясынын тарыхы боюнча колдонгон булактардын баары англис тилинде экенин байкаган. Бул булактар бир гана көз карашты чагылдырат деп ойлогондуктан, башка перспективаны изилдөө зарылдыгын сезген. Ошол учурда Түркия стипендиялары менен таанышкан.

Стипендиялардын аркасында түрк тилин үйрөнүп, тарых бөлүмүнө тапшырган. "Эми мен англис тилиндеги булактардан жана Осмон архивинен алган маалыматтарды салыштыра алам. Бул мага кеңири академиялык иштерди жаратууга мүмкүндүк берет", - дейт ал.

Вахит, Суданда саясий туруксуздук көптөгөн студенттердин билим алуу мүмкүнчүлүгүн үзгүлтүккө учуратканын көрүп, эл аралык академиялык алмашуу улуттук кризис учурунда туруктуулукту камсыз кылууда катализатор кызматын аткара алат деп ойлойт.

“Мен дагы жакшы Судандын кыялы менен жашайм. Муну калыптандыргандардын бири болууну каалаймын”.