15-майда Казакстандын Түркстан шаарында "Жасалма интеллект жана санариптик өнүгүү" темасы менен өткөн Түрк Мамлекеттер Уюмунун (ТМК) бейрасмий саммитинде айыл чарба жана транспорттон баштап, жасалма интеллектке, санариптик технологияларга жана космостук технологияларга чейинки көптөгөн маселелер боюнча чечимдер кабыл алынды.
Президент Режеп Таййип Эрдоган катышкан саммитте жасалма интеллект, санариптик трансформация жана космос түрк мамлекеттери үчүн артыкчылыктуу темалардын бири болду.
Ушул контекстте, илим, технология, инженерия жана математика (STEM) тармактарына, айрыкча жаштарга жана айымдарга багытталган окутуу платформаларын, технология, авиация жана космос фестивалдарын жана алмашуу программаларын үзгүлтүксүз ишке ашыруу пландаштырылууда.
Ошондой эле, санариптик сабаттуулук, жасалма интеллект боюнча окутуу, көндүмдөрдү өнүктүрүү жана таланттардын мобилдүүлүгү боюнча биргелешкен программалар аркылуу адам капиталын өнүктүрүү жаатындагы кызматташтыкты күчөтүү боюнча макулдашууга жетишилди.
Биргелешкен спутникти сыноого басым жасалды
Космостук ишмердүүлүк жаатындагы кызматташтык да өнүктүрүлөт.
Уюм технологиялык өнөктөштүктү чыңдоого, илимий жана адам ресурстарынын потенциалын өнүктүрүүгө, ошондой эле ТМУга мүчө мамлекеттердин ортосундагы кызматташтыкты жана интеграцияны тереңдетүүгө багытталган биргелешкен демилгелерди колдойт.
Натыйжалуу көп тараптуу кызматташтыктын бир конкреттүү мисалы - нано-класстагы CubeSat-12U долбоору. Илимий максаттарда ишке киргизилген долбоор спутникти иштеп чыгууга жана жерде сыноого багытталган. Долбоордун жүрүшү уюмдун жакында өткөн саммитинде бааланган. TМУ желеги астында быйыл спутникти учуруу боюнча аракеттер күчөтүлүүдө, бул мүчө мамлекеттердин биргелешкен тажрыйбасы жана технологиялык күчү аркылуу ишке ашырылууда. Долбоор уюмдун космостук максаттарына жаңы өлчөм алып келет деп күтүлүүдө.
Андан тышкары, түрк мамлекеттеринин ортосунда жасалма интеллект жана санариптик технологиялар жаатында укуктук базаны түзүү да максаттардын бири.
"Космостук мекен" концепциясына ылайык кадамдар
Башка жагынан алганда, TМУга мүчө мамлекеттери космос тармагындагы кызматташтыкты күчөтүү үчүн акырындык менен жаңы кадамдарды жасоону пландаштырууда.
Ушул алкакта Дүйнөлүк космос жумалыгы, Эл аралык астронавтика конгресси жана башка глобалдык платформалардын алкагында космос илимдеринде көрүнүктүүлүктү жана кызматташтыкты өнүктүрүү үчүн TМУнун (Түрк дүйнөсүнүн космос күндөрү) желеги астында Түрк дүйнөсүнүн космос күндөрүн жана ага байланыштуу иш-чараларды уюштурууга даярдыктар көрүлүүдө.
Бул кадамдардын баары бир тууган өлкөлөрдүн максаттарына, ошондой эле Түркиянын "космостук мекен" түзүү стратегиясына шайкеш келген аракеттерди колдоо катары каралууда.
