Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан, Улуттук коргоо министри Яшар Гүлер жана Улуттук чалгындоо уюмунун башчысы Ибрахим Калын 22-декабрда Дамаскка жогорку деңгээлдеги сапары учурунда Сириянын президенти Ахмед аш-Шара менен жолугушат.
Тышкы иштер министрлигинин булактарынын маалыматына караганда, түрк делегациясы акыркы бир жылдагы Түркия-Сирия мамилелеринин жүрүшүн, өзгөчө саясий, экономикалык жана коопсуздук тармактарын карап чыгат.
Булактар ошондой эле жолугушууларда Түркиянын улуттук коопсуздук артыкчылыктары менен тыгыз байланышкан 10-марттагы келишимди ишке ашыруу процесси караларын билдиришти.
10-мартта Сириянын президенттиги SDF/YPG террордук уюмду мамлекеттик мекемелерге интеграциялоо боюнча келишимге кол коюлганын жарыялап, өлкөнүн аймактык бүтүндүгүн кайрадан тастыктаган жана бөлүнүү аракеттерин четке каккан.
Мындан тышкары, Израилдин уланып жаткан чабуулдарынын шартында Сириянын түштүгүндө пайда болгон коопсуздук коркунучтары да талкууланаары айтылууда.
ДЕАШтын кайра жанданышынын алдын алуу боюнча кызматташуу да күн тартибинде болот. Бул контекстте террордук уюмдун Сирия аренасындагы потенциалдуу алсыз жактарын пайдалануу аракеттерине каршы биргелешкен чаралар каралат; Сириянын жакында ДЕАШка каршы эл аралык коалицияга кошулуусу да эске алынат.
Коопсуздук маселелеринен тышкары, тараптар Сирияны реконструкциялоо максатындагы эки тараптуу долбоорлорду карап чыгып, Сирия өкмөтүнүн потенциалын чыңдоого багытталган демилгелерди баалоону пландаштырууда.
Андан тышкары, Түркиянын Дамасктагы элчиси болуп дайындалган тышкы иштер министринин орун басары Нух Йылмаз да сапар учурунда Сириянын борборуна барат.
3+3 форматындагы жолугушуулар
Акыркы бир жылда Асад режими кулагандан кийин Түркия-Сирия мамилелери көптөгөн тармактарда өнүктү; өзгөчө коопсуздук жана экономикалык маселелерде эки тараптуу жана аймактык кызматташуу үчүн тарыхый мүмкүнчүлүктөр пайда болду.
Дээрлик 15 жылга созулган Сирия жаңжалынын кесепеттерин жоюу аракеттерин колдоо менен бирге Түркия жаңы кызматташтык мүмкүнчүлүктөрү эки өлкөнүн кызыкчылыктарына ылайык Сириянын туруктуулугуна жана коопсуздугуна салым кошуусун камсыз кылуу үчүн да иш алып барды.
Министр Фидан режим кулагандан кийин дароо 2024-жылдын 22-декабрында Сирияга биринчи жолу барган. Ошондон бери өз ара жогорку деңгээлдеги сапарлар үзгүлтүксүз уланып, жаңы доордун оң маанайын чагылдырып келет.
Эки өлкөнүн тышкы иштер жана коргоо министрлери менен чалгындоо башчыларын бириктирген 3+3 форматындагы жолугушуулар бул мезгилде маанилүү ролду ойноду.
Ушул алкакта Сириянын тышкы иштер министри Асад Хасан аш-Шайбани 15-январда жогорку деңгээлдеги делегация менен Түркияга келип, министр Фидан, министр Гүлер жана Ибрахим Калын менен жолугушууларды өткөрдү.
Үчөө андан соң 2025-жылдын 13-мартында Сирияга жумушчу сапар менен барышты; 2025-жылдын 12-октябрында Анкарада дагы бир жогорку деңгээлдеги жолугушуу болуп, анда коопсуздук жаатындагы кызматташтык жана аймактык жагдайлар талкууланды.
Дамаскка болгон сапар эки коңшунун ортосундагы жалпы коопсуздук көйгөйлөрүнө жооп издөө жана Сириядагы кайра куруу жана туруктуулукту алдыга жылдыруу боюнча өнүгүп келе жаткан өнөктөштүктү бекемдейт деп күтүлүүдө.
