Нидерландиянын тышкы иштер министри Каспар Вельдкамп Израилге каршы санкциялар боюнча өкмөт ичинде макулдашуу болбой калгандыктан, кызматтан кетти. Бул окуя убактылуу өкмөттүн кулашына алып келди.
Өткөн айда Вельдкамп Израилдин экстремист министрлери Итамар Бен-Гвир менен Безалел Смотричти Нидерландияда кааланбаган адамдар деп жарыялаган. Ошондой эле, Нидерландия бейшемби күнү Батыш Шериадагы мыйзамсыз отурукташуу долбоорун "эл аралык мыйзамдарга каршы жана кабыл алынгыс" деп айыптаган декларацияга кол койгон 21 өлкөнүн катарына кошулган.
Бирок жума күнү өкмөттүн талкуусу туңгуюкка кептелгенден кийин, Вельдкамп Нидерландиянын ANP жаңылыктар агенттигине "маанилүү кошумча чараларды көрүүдө жетиштүү мүмкүнчүлүк жок" экенин айтты. Ал алдыдагы жума же айларда натыйжалуу иш алып бара аларына ишенбей калганын билдирди.
"Мен тышкы иштер министри катары зарыл деп эсептеген багытты белгилөөдө чектелип жатам," - деди ал.
Вельдкамп Израилдин оккупацияланган Палестина аймактарындагы мыйзамсыз отурукташуу жерлеринен импортту тыюуну сунуштаган. Анын кызматтан кетүүсүнөн кийин, анын Жаңы социалдык келишим (NSC) партиясынан дагы башка министрлер кызматтан кетип, өкмөт баш аламандыкка кабылды.
"Кыскасы, биз буга чекит койдук," - деди партия лидери Эдди Ван Хижум, Израилди "эл аралык келишимдерге карама-каршы иш алып барууда" деп айыптап.
Евробиримдикте бир пикир жок
Вельдкамп Израилдин Газа секторундагы эки жылга жакын созулган геноцидине каршы жергиликтүү нааразылыктардын катуу басымына кабылган. Гаагада өткөн демонстрациялар 100000ден 150000ге чейин адамды чогултуп, бул Нидерландияда акыркы жыйырма жылдагы эң чоң митинг болуп калды. Алар санкцияларды жана карапайым эл үчүн гуманитардык жардамга жетүү мүмкүнчүлүгүн талап кылышты.
Жума күнү Бириккен Улуттар Уюму Газада ачарчылык расмий түрдө жарыяланганын билдирип, буга Израилдин "жардамды системалуу түрдө тоскоолдук кылуусу" себеп болгонун айтты. Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяху бул тыянактарды дароо четке какты.
Евробиримдиктин тышкы иштер министрлери Израилге каршы санкциялар боюнча бир пикирге келе албай жатышат, мүчө мамлекеттердин бир нечесинин басымына карабастан. Сунуштардын арасында Израилдин бир миллиард долларлык илим жана технология программасына катышуусун токтотуу, соода чектөөлөрү жана Израилдин расмий өкүлдөрүнө виза тыюулары бар.
Парламентте Вельдкамп Бен-Гвир менен Смотричти "палестиналыктарга каршы отурукташкан зомбулукту кайра-кайра козутуп, мыйзамсыз отурукташуу кеңейүүсүн колдоп, Газада этникалык тазалоону чакырган" деп айыптаган.
Смотрич европалык лидерлерди "радикалдык исламдын жалганчылыктарына жана антисемитизмдин өсүшүнө багынып берди" деп айыптаса, Бен-Гвир "Европанын бардык өлкөлөрүндө тыюу салынса да" өз саясатын уланта берерин айтты.
Нидерландиянын өкмөтү буга чейин июнь айында анти-ислам саясатчысы Герт Вилдерс иммиграция маселеси боюнча төрт партиялуу коалициядан чыгып кеткенде кулаган. Калган үч партия октябрь айында шайлоо өткөрүлгөнгө чейин убактылуу өкмөт катары иштеп келген.
Премьер-министр Дик Схооф жума күнү кечинде парламентте бул кризис боюнча кайрылуу жасашы күтүлүүдө.
