ДҮЙНӨ
2 мүнөт окуу
Иорданиянын коопсуздук жыйыны: Аймактык державалар Сириянын ырааттуулугуна коркунучтарды айыптады
Түркия, Иордания, Ирак, Ливан жана Сирия Сириянын коопсуздугуна жана эгемендигине балта чапкан бардык аракеттерди айыптап, өлкөнү кайра куруу жана стабилдештирүү темасында өкмөтүн жана элин колдоону убада кылышты.
00:00
Иорданиянын коопсуздук жыйыны: Аймактык державалар Сириянын ырааттуулугуна коркунучтарды айыптады
/ Reuters
10 Март 2025

Түркия, Иордания, Ирак, Ливан жана Сирия биргелешкен билдирүү жасап, Сириянын коопсуздугун бузууга багытталган бардык аракеттерди айыпташты жана өкмөтүн колдогондорун айтышты.

Иорданиянын борбору Амманда жекшемби күнү Сирия жана анын коңшу өлкөлөрү Түркия, Иордания, Ирак жана Ливандын катышуусунда регионалдык коопсуздук боюнча жыйын өттү. Бул жыйынга беш өлкөнүн тышкы иштер жана коргоо министрлери, ошондой эле чалгындоо жана аскер жетекчилери катышты.

Жыйындан кийин өлкөлөр биргелешкен билдирүү жасап, "Сириянын коопсуздугун, туруктуулугун, эгемендигин жана аймактык бүтүндүгүн камсыз кылуу менен бардык жарандарынын укуктарын жана коопсуздугун коргоонун негизинде өз мекенин калыбына келтирүүгө аракет кылган боордош Сирия элин колдогондорун" ырасташты.

Билдирүүдө Сириянын коопсуздугу жана туруктуулугу аймактын коопсуздугу жана туруктуулугу үчүн "өтө маанилүү" экени белгиленди.

Аймактын өлкөлөр Сириянын коопсуздугун, эгемендигин жана тынчтыгын бузууга багытталган бардык аракеттерди жана топторду айыпташты.

Ошондой эле алар Сирия өкмөтүнүн коомдук тартипти бекемдөө, өлкөнүн туруктуулугун жана элинин коопсуздугун коргоо боюнча көргөн бардык чараларын колдогондорун" билдиришти.

Израилдин Сирияга карата агрессиясы

Билдирүүдө Израилдин Сирияга карата агрессиясы айыпталып, четке кагылды.

"Израилдин Сириянын иштерине кийлигишүү аракети эл аралык укукту жана гуманитардык укукту одоно бузуу болуп саналат, ошондой эле Сириянын эгемендигине жана аймактык бүтүндүгүнө кол салуу болуп, мындан ары да жаңжалдарды күчөтөт," деп айтылды.

Катышуучулар эл аралык коомчулукту жана БУУнун Коопсуздук Кеңешин эл аралык мыйзамдарды ишке ашырууга, Израилдин бузууларын токтотууга жана Сириянын бардык оккупацияланган аймактарынан Израилдин чыгып кетишин камсыздоого чакырышты.

Террористтик топтор

Катышуучулар "ДЕАШ" террористтик тобуна каршы күрөшүү үчүн биргелешкен операциялык борбор түзүү боюнча макулдашышты.

Ошондой эле баңгизат жана курал-жарак аткезчилигине, уюшкан кылмыштуулукка каршы кызматташтык түзүлүп, Сириянын коопсуздук дараметин бекемдөөгө колдоо көрсөтүлө турганы айтылды.

Өлкөлөр Сириянын кайра куруу аракеттерин колдой тургандыктарын, эл аралык колдоону мобилизациялоо, эрте калыбына келтирүү долбоорлорун жана реконструкция потенциалын жогорулатуу үчүн кызматташа тургандарын жарыялашты.

Билдирүүдө өлкөлөр Сирияга каршы санкцияларды алып салуу зарылдыгын, санкциялардын өлкөнүн кайра курулушуна тоскоол болуп, элдин муктаждыктарын канааттандырууну кыйындатканын белгилешти.

Мындан тышкары Сирия менен коңшу өлкөлөрдүн ортосунда экономикалык, соода жана инвестициялык кызматташтыкты арттыруу, энергетика жана транспорт инфраструктурасын өнүктүрүү боюнча макулдашуу түзүлдү.

Качкындардын коопсуз кайтышы

Өлкөлөр аймактык күчтөр, эл аралык коомчулук жана БУУнун тиешелүү уюмдары менен биргеликте сириялык качкындардын «коопсуз жана туруктуу» кайтуусу үчүн керектүү коопсуздук, жашоо жана саясий шарттардын түзүлүүсүн колдой тургандыктарын жарыялашты.

Эл аралык коомчулуктун качкындар үйлөрүнө кайтканга чейин качкындарды кабыл алган өлкөлөрдө өз милдеттерин аткарууну улантуусу керектиги белгиленди.

Өлкөлөр сүйлөшүүлөргө таяна турган чечимдерди кабыл алуу үчүн алдыдагы айларда Түркияда экинчи жыйын өткөрүүнү макулдашты.

Иликте
Батыш Ирактагы аба соккусунан 30 адам каза болду
Түркия Грециянын аралдардын демилитаризацияланган статусун бузуп жатканын билдирди
Эл аралык энергетика агенттиги: Жакынкы Чыгыштагы согуш  мунай жеткирүүнү үзгүлтүккө учуратты
Ирак сууларында эки чет элдик мунай танкери өрттөнүп, бир адам каза болду
Иран Ормуз кысыгы аркылуу өтүүгө аракет кылган АКШ, Израиль жана  өнөктөштөрүнүн кемелерин эскертти
Иран мектепке кол салууну "кечирилгис согуш кылмышы" деп сыпаттады
Эрдоган Түркиянын тынчтыкты жактаганын баса белгиледи
Пезешкиан Россия жана Пакистан лидерлери менен сүйлөшүп, согушту токтотуу кадамдарын билдирди
Мунайдын баасы баррелине 100 доллардан ашты
Орусия Брянсктагы кол салуудан кийин Украина менен Британияны айыптады
Израиль согуш башталгандан бери 3400 бутага абадан сокку урду
G7 министрлери  энергетикалык камсыздоону сактоо үчүн бардык чараларга даяр
Танкерлер бош кампаларда токтоп тургандыктан, Пакистанда күйүүчү май тартыштыгы коркунучу жаралды
Испания дипломатиялык чыңалуу күчөгөндүктөн Израилдеги элчисин кызматтан алды
Индия Бангладешке дизелдик күйүүчү майды шашылыш түрдө жеткирүүнү баштады