АКШ президенти Дональд Трамп ишемби күнү таңга маал социалдык тармактагы баракчасы аркылуу билдирүү жасап, Америка армиясы Ирандын Харг аралына чоң чабуул жасаганын жарыялады жана Ормуз кысыгы аркылуу кемелердин өтүшүнө тоскоолдук жаралса, Ирандын мунай инфраструктурасы да бутага алынарын эскертти.
АКШнын Борбордук Командирлиги Жакынкы Чыгыш тарыхындагы эң күчтүү бомбалоо операцияларынын бирин ишке ашырды жана Ирандын негизги мечити эсептелген Харг аралындагы бардык аскердик буталарды толугу менен жок кылды.
Трамп аралдагы мунай инфраструктурасына азырынча тийбөөнү туура көргөнүн, бирок Ормуз кысыгында коопсуздукка коркунуч жаралса, бул чечимин дароо кайра карап чыгарын баса белгиледи.
Стратегиялык арал
АКШ менен Израиль буга чейин Харг аралына байланыштуу этият мамиле кылып келсе, Трамп администрациясынан айрым жетекчилердин Жакынкы Чыгыштагы АКШ-Израиль согушу уланып жатканда аралды басып алуу да варианттардын арасында экендиги билдирилди.
Ирандын жээгинен болжол менен 30 чакырым алыстыкта жайгашкан Харг аралы өлкө үчүн маанилүү. JP Morgan банкынын акыркы маалыматына ылайык, Ирандын чийки мунай экспортунун болжол менен 90% ушул арал аркылуу ишке ашууда.
Манхэттендин үчтөн бир бөлүгүнө барабар болгон бул аралдагы ар кандай аскердик кыймыл дүйнөлүк масштабда тез жана оор кесепеттерди алып келиши мүмкүн.
Ирандын чабуулдары дүйнөдөгү чийки мунайдын жана суюлтулган жаратылыш газынын бештен бир бөлүгү өткөн Ормуз кысыгындагы деңиз транспортун дээрлик токтотту. Кол салуулар Перс булуңунун башка өлкөлөрүндөгү мунай инфраструктурасына да таасирин тийгизди.
Трамп күйүүчү майдын кымбатташына каршы күрөшүү максатында, АКШнын деңиз флоту жакында мунай ташуучу танкерлерди кысык аркылуу өткөрүүдө коргоого ала турганын билдирди.
Харг аралы 1960-1970-жылдары Ирандын жээктери супертанкерлер үчүн өтө тайыз болгондуктан, мунай экспортунун негизги борбору катары стратегиялык мааниге ээ болгон.
