Бириккен Улуттар Уюмунун өзөктүк курал боюнча байкоочусу Рафаэль Гросси Иран байытылган уранды «бир нече айдын ичинде» өндүрө башташы мүмкүн деп билдирди. Бул АКШ менен Израилдин соккуларынан Ирандын өзөктүк объектилерине келтирилген зыянга карабастан жасалды. Бул тууралуу ишемби күнү CBS News билдирди.
Израиль Ирандын өзөктүк курал жасоосуна жол бербөө максатында 13-июнда Иран боюнча сокку урганын билдирди. Тегеран мындай максатты дайыма четке кагып келет. АКШ болсо Ирандын өзөктүк программасында колдонулган үч негизги объектини бомбалады.
Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи өзөктүк объектилерге келтирилген зыян «олуттуу» болгонун айтып, бирок чоо-жайы азырынча белгисиз экенин кошумчалады. АКШнын президенти Дональд Трамп Ирандын өзөктүк программасы «ондогон жылдарга артка жылганын» билдирди.
Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттиктин (МАГАТЭ) башкы директору Гросси: «Айрым нерселер дагы эле сакталып турат»,-деди. «Менин оюмча, бир нече айдын ичинде бир нече центрифуга каскаддары айланып, байытылган уранды чыгара башташы мүмкүн»,-деди Гросси. Бул билдирүү ишемби күнү жарыяланган интервьюнун стенограммасында камтылган.
Дагы бир негизги суроо - Иран чабуулдарга чейин өзүнүн болжолдуу 408,6 килограммы (900 фунт) жогору байытылган урандын бир бөлүгүн же баарын ташып кеткенби же жокпу. Сөз болуп жаткан уран жарандык колдонуу деңгээлинен жогору, бирок курал-жарак деңгээлинен төмөн байытылган. Эгер андан ары тазаланган болсо, материал теориялык жактан тогуздан ашык өзөктүк бомбаларды чыгарууга жетиштүү болмок.
«Биз бул материал кайда болушу мүмкүн экенин билбейбиз»,-деди Гросси CBS телеканалына берген маегинде. «Анын кээ бирлери кол салууда жок кылынышы мүмкүн, бирок кээ бирлери көчүп кеткен болушу мүмкүн. Биз бул боюнча кандайдыр бир тактоо алышыбыз керек», - деп кошумчалады ал.
Азырынча ирандык депутаттар МАГАТЭ менен кызматташууну токтотууга добуш беришкен жана Тегеран Гроссинин уран байытуу боюнча негизги объекти болгон Фордого баруу өтүнүчүн четке какты. Гросси: «Биз ал жерде эмне бар, кайда жана эмне болуп жатканын ырастоо үчүн текшерген абалда болушубуз керек»,-деди.
Башка бир маегинде Трамп Fox News телеканалынын «Жекшемби күнү эртең мененки фьючерс» программасына кампалар жылдырылды деп ойлобогонун айтты. Трамп:«Бул абдан оор нерсе,анын үстүнө биз көп эскертүү берген жокпуз», - деди. «Алар эч нерсени жылдырышкан жок», - деп кошумчалады ал.
АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио ишемби күнү жасаган билдирүүсүндө, Вашингтон МАГАТЭнин «Ирандагы критикалык текшерүү жана мониторинг аракеттери» колдой турганын жана Гроссини менен агенттикти алардын «берилгендиги жана кесипкөйлүгү” үчүн мактады.
Гроссинин толук маектешүүсү жекшембиде «Маргарет Бреннан менен улуттун жүзү» программасында көрсөтүлөт.
