БУУнун Коопсуздук Кеңеши Судандагы Парамилитардык ыкчам колдоо күчтөрү (RSF) тарабынан жарыяланган параллелдик башкаруу бийлигин түзүү тууралуу билдирүүнү четке какты. Бул кадам өлкөнүн биримдигине, аймактык бүтүндүгүнө жана регионалдык туруктуулукка коркунуч жаратат деп эскертти.
“Коопсуздук Кеңешинин мүчөлөрү Ыкчам колдоо күчтөрү көзөмөлдөгөн аймактарда параллелдик башкаруу бийлигин түзүү тууралуу жарыяны четке какты”, – деп айтылат Кеңештин шаршемби күнү жасаган билдирүүсүндө. Алар бул кадам өлкөнү бөлүп-жарып, гуманитардык кризисти күчөтүшү мүмкүн деген “чоң тынчсыздануусун” билдиришти.
Кеңеш Судандын эгемендүүлүгүн, көз карандысыздыгын, биримдигин жана аймактык бүтүндүгүн “айкын түрдө” колдой турганын дагы бир жолу баса белгилеп, бул принциптерди бузган бир тараптуу кадамдар Судандын келечегине жана кеңири региондогу тынчтыкка коркунуч келтирерин эскертти.
Мүчөлөр БУУнун Коопсуздук Кеңешинин июнь айында кабыл алынган 2736-резолюциясын эске салышты. Анда Парамилитардык ыкчам колдоо күчтөрүнөн (RSF) Түндүк Дарфурдун борбору жана негизги гуманитардык борбор болгон Эл-Фашердеги курчоону токтотуу жана ачарчылык менен азык-түлүк тартыштыгы катталган аймактардагы согушту токтотуу талап кылынган.
“Коопсуздук Кеңешинин мүчөлөрү Парамилитардык ыкчам колдоо күчтөрүнөн (RSF) Эл-Фашерге гуманитардык жардамдын тоскоолдуксуз жетүүсүнө уруксат берүүнү талап кылышты”, – деп айтылат билдирүүдө. Ошондой эле, шаарга карата Парамилитардык ыкчам колдоо күчтөрүнүн (RSF) жаңы чабуулу тууралуу маалыматтарга көңүл бурулду.
БУУнун Адам укуктары боюнча башкармалыгы дүйшөмбү күнү RSF тарабынан жасалган чабуулда алдын ала маалыматтар боюнча кеминде 57 жай тургун, анын ичинде Абу-Шоук лагериндеги 40 жер которгон адам каза болгонун билдирди.
Кеңеш ошондой эле Судандын Кордофан аймагындагы ар кандай тараптардын жакында жасаган чабуулдарын айыптап, бул чабуулдар олуттуу жарандык жоготууларга жана гуманитардык операциялардын үзгүлтүккө учурашына алып келгенин белгиледи.
Диалогго чакыруу
Кеңештин мүчөлөрү сүйлөшүүлөрдү кайра баштоо согушту токтотуу, туруктуу ок атышпоо келишимине жетишүү жана бардык судандык саясий жана социалдык тараптарды камтыган саясий чечимге жол ачуу үчүн маанилүү экенин баса белгилешти.
Алар бардык тараптарды жарандарды коргоого, эл аралык мыйзамдарды сактоого жана 2736-резолюцияны аткарууга чакырып, олуттуу мыйзам бузуулар үчүн жоопкерчиликке тартууну талап кылышты.
Билдирүүдө бардык мамлекеттерди жаңжалды күчөтө турган аракеттерден алыс болууга жана туруктуу тынчтыкты камсыздоо аракеттерин колдоого чакырык жасалды.
Учурда RSF Түндүк жана Батыш Кордофандын бир бөлүгүн, ошондой эле Түштүк Кордофан жана Көк Нил штаттарындагы аймактарды жана Дарфурдагы беш штаттын төртүн көзөмөлдөйт.
Судандын армиясы менен RSF ортосундагы жаңжал 2023-жылдын апрелинен бери уланып, БУУнун маалыматы боюнча, 20 миңден ашуун адамдын өмүрүн алып, 14 миллиондон ашуун адамды жер которууга мажбур кылды.
АКШ университетинин изилдөөсүнө ылайык, каза болгондордун саны болжол менен 130 миңге жеткен.
