Эл аралык энергетика агенттигинин (IEA) башчысы Фатих Бирол Иранга каршы жүрүп жаткан согуштун кесепеттеринен улам дүйнөлүк экономиканын "чоң коркунуч" алдында турганын билдирди. Эгерде кризис ушул бойдон улана берсе, "эч бир өлкөнүн анын таасиринен кутула албай турганы" эскертти.
Бирол дүйшөмбү күнү Австралиянын борбор шаарындагы Улуттук басма сөз клубунда сүйлөгөн сөзүндө учурдагы энергетикалык кризисти 1970-жылдардагы кризистер жана Россиянын 2022-жылы Украинага каршы согушунун таасири менен салыштырды.
"Бул кризис, учурдагы абалы боюнча, эки мунай кризиси жана бир газ кризисинин бириккен түрү болуп саналат. Дүйнөлүк экономика бүгүн өтө чоң коркунуч менен бетме - бет. Бул маселе мүмкүн болушунча кыска мөөнөттө чечилет деп үмүттөнөм", - деди.
Фатих Бирол: «Эгерде бул кризис ушул багытта улана берсе, анын кесепеттеринен эч бир өлкө кутула албайт. Ошондуктан, глобалдык аракеттер керек», - деди.
Согуш төртүнчү жумасына кирип, АКШнын президенти Дональд Трамп жана ирандык жетекчилер бири-бирине коркутууларды айтышты. АКШнын президенти дүйнөдөгү мунай жана газ жеткирүүлөрүнүн болжол менен 20 пайызы өтүүчү жабык Ормуз кысыгын кайра ачууну талап кылды.
Бул тар өтмөктүн бөгөлүшү мунай ташууну дээрлик толугу менен токтотуп, чийки заттын баасынын кескин көтөрүлүшүнө алып келди.
Мунайдын кошумча резервдери рынокко чыгарылышы мүмкүн
Фатих Бирол Ирандагы согушка байланыштуу, зарыл болсо рынокко мунайдын кошумча запастарын чыгаруу боюнча Азия жана Европа өлкөлөрүнүн өкмөттөрү менен сүйлөшүүлөр жүрүп жатканын белгиледи. "Зарыл болсо, биз муну албетте жасайбыз. Шарттарга карап, рынокко анализ жүргүзөбүз жана мүчө өлкөлөр менен кеңешебиз", - деп кошумчалады ал.
Эл аралык энергетикалык агенттикке мүчө өлкөлөр 11-мартта дүйнөлүк чийки мунай бааларынын өсүшүн токтотуу үчүн стратегиялык резервдерден рекорддук 400 миллион баррель мунай чыгарууга макул болушту.
Эл аралык Энергетика Агенттигинин мүчө өлкөлөрү 11-мартта глобалдык жаратылыш мунай бааларынын өсүшүнө каршы күрөшүү үчүн стратегиялық резервдерден рекорддук 400 миллион баррел мунай чыгаруу боюнча макулдашкан.
Бирол чийки мунайдын баасынын белгилүү бир деңгээли мунай өндүрүшүн токтотуу боюнча жаңы чечим кабыл алууга түрткү болбой турганын кошумчалап, Жакынкы Чыгыштагы кризисти "өтө олуттуу" деп мүнөздөдү.
