ТҮРКИЯ
3 мүнөт окуу
НАТОнун Анкара саммитинин билдирүүсү жарыяланды
Анкарада өткөн НАТОнун 36-саммитинин жыйынтыктоочу билдирүүсү жарыяланды.
НАТОнун Анкара саммитинин билдирүүсү жарыяланды
НАТОнун мамлекет жана өкмөт башчыларынын 36-саммитине катышкан лидерлер 2026-жылдын 8-июлунда Анкарада салттуу үй-бүлөлүк сүрөткө түшүштү (AA)

Билдирүүдө мүчө мамлекеттердин НАТОнун жамааттык коргонуусу туралуу 5-беренесине жана трансатлантикалык байланышка болгон "бекем берилгендигин" кайрадан ырастоо үчүн Анкарада чогулушканы белгиленип, булар кошумчаланды: "Бир өнөктөшкө карата кол салуу - бул бардык өнөктөштөргө карата кол салуу болот. Биримдигибиз, тилектештигибиз жана жамааттык күчүбүз эркин жана демократиялык өлкөлөрдөн турган альянсыбыздын бир миллиард жараны үчүн тынчтыктын, коопсуздуктун жана гүлдөп-өнүгүүнүн негизи болууну улантууда. Биз ооздуктоо жана коргонууга багытталган 360 градустук принцибибизге берилгендигибизди улантуудабыз", — деп айтылды.

Билдирүүдө "союздаш мамлекеттер Россиянын Евро-Атлантикалык коопсуздукка жана туруктуулукка узак мөөнөттүү коркунучуна, терроризмдин уланып жаткан коркунучуна каршы туруу үчүн Гаага коргонуу убадасын турмушка ашырып жатканы" белгиленип, европалык өнөктөштөр жана Канада 2025-жылга чейин коргонуунун маанилүү муктаждыктарына инвестицияларын 139 миллиард доллардан ашык көбөйткөнү билдирилди.

50 миллиард доллардан ашкан жаңы сатып алуу келишими

Билдирүүдө инвестициялар коргонуу өнөр жайын жана туруктуулукту бекемдеп, ошол эле учурда зарыл болгон мүмкүнчүлүктөрдү камсыз кылаары белгиленип:

«Бүгүн Анкарада биз 50 миллиард доллардан ашкан жаңы сатып алуу келишимдерин жарыялап жатабыз жана жамааттык өндүрүш кубаттуулугубузду жогорулатуу жана инновацияны тездетүү үчүн өнөр жай менен кызматташууга милдеттенме алып жатабыз. Союздаштардын ортосундагы коргонуу соода тоскоолдуктарын жоюу боюнча аракеттерибизди улантабыз жана коргонуу өнөр жайындагы тереңдикти, кызматташтыкты максималдуу түрдө жогорулатуу үчүн НАТОнун өнөктөштүгүн колдонобуз».

Билдирүүдө максат келечекти куруу үчүн күчтүү НАТОнун жана модернизацияланган альянстын ичинде күчтүү Европа экени айтылып, европалык союздаштар жана Канада АКШ менен бирге альянстын коргонуусу үчүн чоң жоопкерчиликти алып жатканы баса белгиленди.

Билдирүүдө НАТОнун таасирдүүлүгү жана коргонуусу космостук жана кибер элементтер менен колдоого алынган тийиштүү ядролук, кадимки жана ракетадан коргонуу мүмкүнчүлүктөрүнүн айкалышына негизделгени айтылды.

Согуштук артыкчылыкты сактап калууда чечкиндүүлүк бар экени баса белгиленген билдирүүдө: "Биз куралдуу күчтөрүбүздү жайгаштыруу, колдоо жана алардын туруктуулугун камсыз кылуу потенциалыбызга инвестиция салып жатабыз; тереңдиктеги так сокку уруу, интеграцияланган аба жана ракетадан коргонуу, учкучсуз системалар, алдыңкы технологиялар жана чалгындоо мүмкүнчүлүктөрү камтылган бардык тармактарда белгиленген максаттарыбызды ишке ашыруудабыз. Бирдиктүү иш алып бара турган трансатлантикалык согуштук булут (cloud) технологиясын өнүктүрүп жатабыз жана күчтүү жасалма интеллект моделдерин өздөштүрүүдөбүз", — деген сөздөр орун алды.

Украинага колдоо

Билдирүүдө Украинанын трансатлантикалык коопсуздукка салым кошуп жатканы айтылып, союздаштардын Украинанын эркиндигин, эгемендүүлүгүн жана аймактык бүтүндүгүн коргоону бекем колдоодо бирдиктүү экени баса белгиленди.

Европалык союздаштар жана Канада азыр Украинага коопсуздук боюнча жардамдын көпчүлүк бөлүгүн эки тараптуу жана көп тараптуу түрдө каржылап жаткандыгы айтылган билдирүүдө: "Союздаштар бул колдоо узак мөөнөттүү келечекте адилеттүү, алдын ала айтууга боло турган жана туруктуу болушу керектигин баса белгилешет. Союздаштар 2026-жылга карата Украинага аскердик техника, жардам жана окутуу жагынан 70 миллиард евро бөлүүгө убада берип, 2027-жылы да ушундай эле деңгээлдеги колдоону улантуу боюнча убадаларын ырасташты."

Билдирүүдө ушунун негизинде Европа Биримдигинин Украинага колдоо кредити аркылуу көп жылдык каржылоо берүү чечими кубатталганы белгиленди.

Ормуз кысыгындагы каттам эркиндиги

Альянстын кеңири коопсуздук чөйрөсүн калыптандырган стратегиялык атаандаштыкка, кеңири жайылган туруксуздукка, гибриддик коркунучтарга жана кайталануучу кризистерге жооп кайтарып, ыңгайлашууну улантып жатканы белгиленген билдирүүдө: "Союздаштар Иран эч качан өзөктүк куралга ээ болбошу керектигин кайталап, Иранды Ормуз кысыгында кеме жүрүү эркиндигине толук сый көрсөтүүгө чакырышат",- деген баа берилди.

Билдирүүдө: "Түркияга берешен меймандостугу үчүн ыраазычылык билдиребиз. Кийинки жолугушуубузда сиздер менен жолугушууну чыдамсыздык менен күтөбүз",- деп айтылды.

Иликте
Трамп: «Менин оюмча Иран менен ок атышпоо аяктады»
Иран АКШнын Исламабад ок атышпоо келишимин бузушун айыптады
АКШ Иранга каршы жаңы кол салууларды баштады
Сирия жана Франция он жылдан ашык убакыттан кийин дипломатиялык байланыштарды калыбына келтирүүгө макулдашты
Германия: НАТО өлкөлөрү Украинага 140 миллиард евро жардам берүүгө убада беришет
Президент Эрдоган: "Саммиттен күчтүү чыгабыз"
Трамп менен Эрдоган жолугушуусу: АКШ Түркияга каршы санкцияларды жойот, F-35 боюнча чечим жакында
Эрдоган НАТО саммитине келген  Трампты Анкарада тосуп алды
Кремль: "Анкарадагы НАТО саммитин жакындан көзөмөлдөп жатабыз"
НАТОнун Анкара саммитинде Коргонуу өнөр жай форуму башталды
Түркия курамасы («12 алп адам») Дүйнөлүк кубок жолунда 6 беттештин баарында жеңишке жетти
Министр Фидан: "Түркия Европа коопсуздугунун борбордук актерлорунун бири"
Анкара НАТО саммитине  негизги эл аралык медиа борборун даярдады
Сабиха Гөкчен аэропорту жүргүнчүлөр боюнча рекордго жетти
Азербайжан Украинадагы SOCAR объектисине жасалган кол салууга байланыштуу Россияга нота берди