САЯСАТ
2 мүнөт окуу
Филиппин Кытайдын медиасынын талаштуу рифтер боюнча «эгемендүүлүк» дооматын четке какты
Филиппин менен Кытай Түштүк Кытай деңизи боюнча кырчылдашкан талаш-тартышта. Бул аймакты Пекин толугу менен өзүнүкү деп эсептейт, бирок эл аралык сот чечими анын бул талабынын укуктук негизи жок экенин аныктаган.
00:00
Филиппин Кытайдын медиасынын талаштуу рифтер боюнча «эгемендүүлүк» дооматын четке какты
Tensions between China and the Philippines over the South China Sea continue to escalate. / AP
29 Апрель 2025

Филиппин дүйшөмбү күнү Кытайдын мамлекеттик маалымат каражаттарынын Түштүк Кытай деңизиндеги талаштуу риф Бээжиндин көзөмөлүндө деген «жоопкерчиликсиз» билдирүүсүн сынга алып, статус-кво өзгөргөн жок деп билдирди.

Сэнди-Кэй рифи Титу аралына же Паг-аса аралына жакын жерде жайгашкан, ал жерде Филиппин аскерлерин жана жээк коопсуздугун көзөмөмөлдөө базасын жайгаштырган.

Кытайдын мамлекеттик CCTV телеканалы ишемби күнү өлкөнүн жээк коопсуздугу апрелдин орто ченинде Сэнди-Кайдын бир бөлүгү болгон Тиексиан рифине «деңиз көзөмөлүн жүргүзгөнүн» билдирди.

Улуттук коопсуздук кеңешинин өкүлү Жонатан Малая дүйшөмбү күнкү маалымат жыйынында: «Кытайдын Жээк коопсуздук кызматынын (Сэнди-Кэй кумдуу жээктерин) басып алынган деген билдирүүсүндө чындык жок», - деди.

«Маалымат мейкиндигин коркутуп-үркүтүү жана куугунтуктоо үчүн пайдалануу Кытай Эл Республикасынын кызыкчылыгында болуп саналат», - деп айткан Малая, Сэнди Кей отчетунун таратылышын «жоопкерчиликсиз» жана «ойдон чыгарылган» окуя катары сыпаттады.

«Эгемендүүлүк анты»

Кытайдын CCTV каналы ишемби күнү рифтин ак бетинде улуттук желек менен сүрөткө түшкөн төрт жээк коопсуздук кызматкеринин сүрөтүн жарыялап, аны «эгемендүүлүктүн анты» катары сыпаттады.

 Кытайдын Спратли аралдарындагы чакан кумдар тобу болгон рифте биротоло ээлеп алган же курулуштарды курганы жөнүндө эч кандай белгилер жок.

Филиппиндин да, Кытайдын да жээк коопсуздук кызматтары акыркы 24 сааттын ичинде өздөрүнүн эгемендүүлүк талаптарын аткаруу үчүн рифке ийгиликтүү миссияларын сүрөттөштү.

Соңку айларда Бээжин менен Манила бири-бирин Түштүк Кытай деңизиндеги талаштуу бир нече рельефтин экологиялык бузулушуна алып келди деп айыптап келишет.

Учурда АКШ менен Филиппиндин аскерлери биргелешкен машыгууларды өткөрүүдө, алар Пекин аймактык стабилдүүлүккө коркунуч келтирет деп эсептейт.

Өткөн аптада эки тараптуу «Баликатан» машыгуулары башталгандан бери Филиппин сууларында Кытайдын согуштук кемелери байкалды жана Шандунг учак конуучу кемеси Бабуян аралынан түндүккө 2,23 деңиз милине (болжол менен төрт километр) жакын келгени кабарларланды.

 

Иликте
Түркия Грециянын аралдардын демилитаризацияланган статусун бузуп жатканын билдирди
Эл аралык энергетика агенттиги: Жакынкы Чыгыштагы согуш  мунай жеткирүүнү үзгүлтүккө учуратты
Ирак сууларында эки чет элдик мунай танкери өрттөнүп, бир адам каза болду
Иран Ормуз кысыгы аркылуу өтүүгө аракет кылган АКШ, Израиль жана  өнөктөштөрүнүн кемелерин эскертти
Иран мектепке кол салууну "кечирилгис согуш кылмышы" деп сыпаттады
Эрдоган Түркиянын тынчтыкты жактаганын баса белгиледи
Пезешкиан Россия жана Пакистан лидерлери менен сүйлөшүп, согушту токтотуу кадамдарын билдирди
Мунайдын баасы баррелине 100 доллардан ашты
Орусия Брянсктагы кол салуудан кийин Украина менен Британияны айыптады
Израиль согуш башталгандан бери 3400 бутага абадан сокку урду
G7 министрлери  энергетикалык камсыздоону сактоо үчүн бардык чараларга даяр
Танкерлер бош кампаларда токтоп тургандыктан, Пакистанда күйүүчү май тартыштыгы коркунучу жаралды
Испания дипломатиялык чыңалуу күчөгөндүктөн Израилдеги элчисин кызматтан алды
Индия Бангладешке дизелдик күйүүчү майды шашылыш түрдө жеткирүүнү баштады
Эрдоган: Cогуш аймакка жайылып кете электе токтотулушу керек