Украина менен Россиянын өкүлдөрү шейшемби жана шаршемби күндөрү Женевада АКШнын ортомчулугу менен өткөрүлүүчү тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн жаңы айлампасы үчүн жолугушат, Кремлдин айтымында, бул сүйлөшүүлөр аймактык маселеге багытталышы мүмкүн.
АКШнын президенти Дональд Трамп Москва менен Киевди 1945-жылдан берки Европадагы эң чоң согуш болуп эсептелген кагылышууну токтотуу боюнча макулдашууга мажбурлоону көздөп жатат. Украинанын президенти Владимир Зеленский өлкөсүнүн ушул күнгө чейинки эң оор кысымга кабылып жатканын белгиледи.
Россия Украинадан Донецк облусунун али басып алына элек 20 пайыздык бөлүгүн өткөрүп берүүнү талап кылууда, бирок Киев бул шартка каршы чыгууда.
Кремлдин басма сөз катчысы Дмитрий Песков дүйшөмбү күнү журналисттерге: «Бул ирет биз маселелердин кеңири чөйрөсүн, тактап айтканда, негизги көйгөйлөрдү талкуулоону пландап жатабыз. Негизги маселелер аймактык теманы да, биз койгон башка талаптарды да камтыйт», — деп билдирди.
Сүйлөшүүлөр өтө турган жер Абу-Дабиден Швейцариянын көл жээгиндеги Женева шаарына которулду. Буга чейинки эки айлампа Абу-Дабиде өтүп, тараптар аны «конструктивдүү» деп атаганы менен, эч кандай олуттуу жылыш болгон эмес.
Женевадагы бул жолугушуу Россия - Украина согушунун төрт жылдыгына (24-февраль) саналуу күндөр калганда өтүүдө. Төрт жылдын ичинде он миңдеген адам каза болуп, миллиондогон кишилер үй-жайын таштап кетүүгө аргасыз болушту, ал эми Украинанын көптөгөн шаар-кыштактары талкаланды.
Россия учурда Крымды жана 2022-жылга чейин басып алган Донбасстын айрым бөлүктөрүн кошкондо, Украинанын аймагынын болжол менен 20 пайызын ээлеп турат. Акыркы аба чабуулдары энергетикалык инфраструктурага зыян келтирип, жүз миңдеген украиналыктарды кыштын ызгаардуу күндөрүндө жылуулуксуз жана электр жарыксыз калтырды.
Олуттуу жылыш болорунан үмүт аз
Кремль Россиянын делегациясын президент Владимир Путиндин жардамчысы Владимир Мединскийдин жетектей турганын жарыялады.
Бирок украиналык сүйлөшүүчүлөрдүн Мединскийди мурда Россиянын баскынчылыгын актоо үчүн аларга тарых сабагын берген деп айыптаганы, Женевада олуттуу ийгиликке жетүү үмүтүн ого бетер азайтты.
Ошондой эле сүйлөшүүлөргө аскердик чалгындоо кызматынын башчысы Игорь Костюков катышат. Ал эми Путиндин атайын өкүлү Кирилл Дмитриев экономикалык маселелер боюнча түзүлгөн өзүнчө жумушчу топтун курамында болот.
Ишемби күнү Мюнхен коопсуздук конференциясында сөз сүйлөгөн Зеленский Женева жолугушуусу «олуттуу жана мазмундуу» болорунан үмүттүү экенин айтып, бирок кээде тараптар «таптакыр башка нерселерди сүйлөшүп жаткандай сезилерин» моюнга алды.
Киев делегациясын Украинанын Улуттук коопсуздук жана коргонуу кеңешинин катчысы Рустем Умеров жана Зеленскийдин башкы кеңешчиси Кирило Буданов жетектейт. Ага президенттин улук жардамчысы Сергей Кислица да катышат.
Делегация Женевага жөнөөр алдында Умеров Украинанын "туруктуу жана узак мөөнөттүү тынчтык" максатынын өзгөрүүсүз каларын билдирди.
Аймактык маселеден тышкары, Россия менен Украина Запорожье атомдук электр станциясын ким көзөмөлдөшү керек жана согуштан кийинки Украинадагы Батыш аскерлеринин ролу сыяктуу маселелер боюнча да пикир келишпестиктерге туш болуп жатышат.
Reuters агенттигинин маалыматы боюнча, АКШ тараптан Трамп администрациясынын өкүлдөрү катары Стив Уиткофф жана Жаред Кушнер катышат. Алар бул аптада Женевада Иран менен болгон сүйлөшүүлөргө да катышкан.
