АКШнын президенти Дональд Трамп бир нече аптага созулган катаал сүйлөшүүлөрдөн кийин Вашингтонго Киевдин сейрек кездешүүчү кендерине кирүү мүмкүнчүлүгүн берген Украина менен «тарыхый» экономикалык өнөктөштүк келишимине кол койгонун эки өлкө тең билдирди.
Каржы министри Скотт Бессент шаршемби күнү видео кайрылуусунда келишимди «тарыхый» деп сыпаттап: «Мен бүгүн тарыхый экономикалык өнөктөштүк келишимине кол коюлганын жарыялоого кубанычтамын» деди.
Киев өз ресурстарын көзөмөлдөп турууга убада берилгенин айтууда.
Эки тарап тең келишимге АКШ президенти Дональд Трамптын Орусияга каршы туруугага жардам бергени үчүн Киевдин Вашингтонго төлөп берүүсүн талап кылгандан кийин кол коюшкан.
Америка Кошмо Штаттары менен Украина АКШ менен Украинанын экономикалык потенциалын кеңейтүүгө жана Украинанын коопсуздугуна салым кошууга мүмкүндүк бере турган АКШ-Украина кайра куруу инвестициялык фондун түзүү боюнча келишимге кол коюшту, деп билдирди украиналык жогорку даражалуу расмий өкүл.
Биринчи вице-премьер-министр Юлия Свырыденко X платформасында, «АКШ менен бирге биз өлкөбүзгө глобалдык инвестицияны тарта турган Фондду түзүп жатабыз», деп жазды.
«Бул фонддун ишке ашырылышы эки өлкөгө тең укуктуу кызматташтык жана инвестиция аркылуу экономикалык потенциалын кеңейтүүгө мүмкүндүк берет», - деп кошумчалады ал.
«АКШ фондго өз салымын кошот. Тике каржылык салымдардан тышкары, Украина үчүн абадан коргонуу системалары сыяктуу жаңы жардамдарды да бере алат».
Украина өзүнүн жаратылыш ресурстарын көзөмөлдөйт
Трамп үч жыл мурда Орусия-Украина согушу башталгандан бери АКШ жиберген миллиарддаган долларлык курал-жарактын ордуна жаңы технологиялар үчүн маанилүү болгон Украинанын кен байлыктарын алууга укук берүүнү талап кылды.
Башында олку-солку болгон Украина Трамп дүйнө жүзү боюнча АКШнын коопсуздук боюнча милдеттенмелерин кескин кыскартууга аракет кылып жаткан маалда АКШнын узак мөөнөттүү инвестицияларын камсыз кылуу үчүн келишимге макул болду.
Киевде премьер-министр Денис Шмыгал эки өлкө Реконструкциялоо инвестициялык фондун түзөрүн, анда ар бир тарап 50 пайыз добуш берүү укугуна ээ болорун билдирди.
«Украина өзүнүн ресурстарын, инфраструктурасын жана жаратылыш ресурстарын толук өзү көзөмөлдөйт»,-деди ал.
Украинанын негизги тынчсыздануусун караган билдирүүсүндө ал АКШнын курал-жарактары жана башка колдоолору үчүн эч кандай «карыз» төлөмүнө талап болбой турганын айтты.
«Фонддун кирешеси Украинага гана кайра инвестицияланат», - деди ал.
Трамп башында 500 миллиард долларлык кен байлыктарын талап кылган, бул АКШ согуштан бери Украинага кошкондон төрт эсе көп.
Трамп Украинага коопсуздук кепилдиктерин берүүдөн баш тартты жана Украинанын НАТОго кирүү өтүнүчүн четке какты.
Бирок Трамп шаршемби күнү АКШнын ал жерде болушу Украинага пайда алып келерин айтты.
Минералдык заттарга бай
Ар кандай эсептөөлөр боюнча, Украинада дүйнөдөгү минералдык ресурстардын жана сейрек кездешүүчү элементтердин 5 пайызга жакыны бар.
Бирок көптөгөн ресурстарды казып алуу али баштала элек жана көптөгөн кендер учурда орус күчтөрүнүн көзөмөлүндөгү аймактарда.
Атап айтканда, Франциянын геологиялык жана тоо-кен изилдөөлөр бюросунун маалыматы боюнча, Украинада дүйнөдөгү графиттин 20 пайызга жакыны бар; Бул электрдик батареялар үчүн негизги материал.
Украина ошондой эле марганец менен титандын негизги өндүрүүчүсү болуп саналат жана Европадагы эң чоң литий кенине ээ экенин ырастайт.
Он миңдеген жайкын тургундардын өлүмүнө алып келген үч жылдан ашкан жаңжалдан кийин Орусия Украинанын 20 пайызга жакын аймагын көзөмөлдөп жатат.
