ДҮЙНӨ
1 мүнөт окуу
«Дүйнө желим кризисинде»: Изилдөө жылына $1,5 триллион саламаттыкка зыян келтирээрин эскертет
The Lancet гезитинде жарыяланган жаңы изилдөө пластикалык (желим) булгануу ден соолукка жыл сайын 1,5 триллион доллардан ашкан зыян алып келээрин жана глобалдык сүйлөшүүлөрдүн алдында планетага да коркунуч туудурарын көрсөттү.
«Дүйнө желим кризисинде»: Изилдөө жылына $1,5 триллион саламаттыкка зыян келтирээрин эскертет
Таштандырылган пластмассалар жана башка материалдар Коломбодо деңизге агып кетпей турган суудагы тосмого чогултулат. / Reuters

Жекшемби күнү The Lancet медициналык журналында жарыяланган жаңы серептин жыйынтыгына ылайык, желимдин булгоосу жыл сайын 1,5 триллион доллардан ашык экономикалык жоготууларга алып келет, ден соолук маселелери менен байланышкан жана жашоонун ар бир этабында оору жана өлүм коркунучуна алып келет.

Изилдөөчүлөр: "Дүйнө пластикалык кризисте. Бирок бул сөзсүз боло турган нерсе эмес" деп белгилешти. Алар аба булганышы жана коргошундун таасирин азайтууда колдонулгандай, илимий негизделген, чыгымдарды үнөмдөгөн саясаттык чараларды, анын ичинде эрежелерди, көзөмөлдү жана каржылык стимулдарды сунушташат.

Бул изилдөөнүн жыйынтыктары БУУнун жетекчилиги астында дүйнөлүк желим келишимин иштеп чыгуу боюнча сүйлөшүүлөр Женевада кайра башталган учурда жарыяланды.

Желимди “адамзаттын жана планетанын ден соолугуна олуттуу жана өсүп жаткан коркунуч” деп атаган изилдөөдө, желим өндүрүшүнүн ылдамдап жаткандыгы эскертилет.

Изилдөөгө ылайык, желим өндүрүшү 1950-жылы болгону 2 миллион метрдик тоннадан 2022-жылы 475 миллион тоннага жеткен жана 2060-жылга чейин 1.2 миллиард тоннага жетиши күтүлүүдө.

Ошол эле учурда, 8 миллиард тонна желим калдыгы чөйрөдө топтолуп, анын көбү биологиялык ажыроого туруштук бергендиктен экосистемаларда кала берүүдө. Желимдин 10 пайыздан азы гана кайра иштетилет.

Бул жарыялоо БУУнун жетекчилиги астында өткөн жумада Женевада башталган Бешинчи Өкүлдөр комитетинин (INC-5.2) экинчи бөлүгүнүн сүйлөшүүлөрү менен дал келди. 5-августтан 14-августка чейин 170тен ашык өлкөнүн делегаттары желимдик булганууну азайтууга багытталган мыйзамдуу келишимди иштеп чыгуу үчүн аракет кылышат.

ТийиштүүTRT Global - Türkiye calls for global collaboration under 'Producing Health Model' at World Health Assembly

Иликте
Эрдоган: Түркия Иран-АКШ тирешүүсүн токтотуу үчүн аракет кылууда
Непал-Кытай суу ташкынынан каза болгондордун саны 1300дөн ашты, миңдеген адамдар дайынсыз жоголду
ЕБ: "Газанын демографиялык же аймактык курамын өзгөртүү боюнча бардык аракеттерди четке кагабыз"
Иорданиянын тышкы иштер министри Ирандын өлкөсүнө кол салуулары "жооп кайтаруу эмес" деди
Түркия ЕПге каршылык көрсөттү: "Тарыхый чындыктар бурмаланууда"
Орусия: "Украинадагы логистикалык борборго, кемелерге жана портторго сокку урдук"
Индиянын Уттар-Прадеш штатындагы селдерден улам 17 миң 500 адам эвакуацияланды
Nvidia компаниясы Hugging Face платформасын болжол менен 13 миллиард долларга сатып алат
Непалдагы туннелден бир жумадан ашык убакыттан кийин эки адам куткарылды
АКШ Өкүлдөр Палатасы Израилди бойкот кылган университеттерге санкция киргизүүчү мыйзам долбоорун кабыл алды
Улуттук Чалгындоо Уюмунун башчысы Ибрахим Калын Афинада грек кесиптеши менен жолугушту
Израилдин премьер-министри Нетаньяху: "Биздин негизги милдетибиз - Иран режимин кулатуу"
Стамбулда ДЕАШ менен байланышы бар деп шектелген киши операция учурунда жок кылынды
Нигерияда мунай уурдоо аракет кылган 43 адам каза болду
Түркиянын Улуттук волейбол командасы жарым финалга чыкты