ДҮЙНӨ
1 мүнөт окуу
«Дүйнө желим кризисинде»: Изилдөө жылына $1,5 триллион саламаттыкка зыян келтирээрин эскертет
The Lancet гезитинде жарыяланган жаңы изилдөө пластикалык (желим) булгануу ден соолукка жыл сайын 1,5 триллион доллардан ашкан зыян алып келээрин жана глобалдык сүйлөшүүлөрдүн алдында планетага да коркунуч туудурарын көрсөттү.
«Дүйнө желим кризисинде»: Изилдөө жылына $1,5 триллион саламаттыкка зыян келтирээрин эскертет
Таштандырылган пластмассалар жана башка материалдар Коломбодо деңизге агып кетпей турган суудагы тосмого чогултулат. / Reuters

Жекшемби күнү The Lancet медициналык журналында жарыяланган жаңы серептин жыйынтыгына ылайык, желимдин булгоосу жыл сайын 1,5 триллион доллардан ашык экономикалык жоготууларга алып келет, ден соолук маселелери менен байланышкан жана жашоонун ар бир этабында оору жана өлүм коркунучуна алып келет.

Изилдөөчүлөр: "Дүйнө пластикалык кризисте. Бирок бул сөзсүз боло турган нерсе эмес" деп белгилешти. Алар аба булганышы жана коргошундун таасирин азайтууда колдонулгандай, илимий негизделген, чыгымдарды үнөмдөгөн саясаттык чараларды, анын ичинде эрежелерди, көзөмөлдү жана каржылык стимулдарды сунушташат.

Бул изилдөөнүн жыйынтыктары БУУнун жетекчилиги астында дүйнөлүк желим келишимин иштеп чыгуу боюнча сүйлөшүүлөр Женевада кайра башталган учурда жарыяланды.

Желимди “адамзаттын жана планетанын ден соолугуна олуттуу жана өсүп жаткан коркунуч” деп атаган изилдөөдө, желим өндүрүшүнүн ылдамдап жаткандыгы эскертилет.

Изилдөөгө ылайык, желим өндүрүшү 1950-жылы болгону 2 миллион метрдик тоннадан 2022-жылы 475 миллион тоннага жеткен жана 2060-жылга чейин 1.2 миллиард тоннага жетиши күтүлүүдө.

Ошол эле учурда, 8 миллиард тонна желим калдыгы чөйрөдө топтолуп, анын көбү биологиялык ажыроого туруштук бергендиктен экосистемаларда кала берүүдө. Желимдин 10 пайыздан азы гана кайра иштетилет.

Бул жарыялоо БУУнун жетекчилиги астында өткөн жумада Женевада башталган Бешинчи Өкүлдөр комитетинин (INC-5.2) экинчи бөлүгүнүн сүйлөшүүлөрү менен дал келди. 5-августтан 14-августка чейин 170тен ашык өлкөнүн делегаттары желимдик булганууну азайтууга багытталган мыйзамдуу келишимди иштеп чыгуу үчүн аракет кылышат.

ТийиштүүTRT Global - Türkiye calls for global collaboration under 'Producing Health Model' at World Health Assembly

Иликте
Израиль оккупация астындагы Чыгыш Кудста кечил аялга кол салды
Иран депутаты өлкөдө көпкө созула турган согушка жетиштүү ракета жана дрон запасы бар экенин айтты
Израиль басып алынган Батыш Шериада 100дөн ашык мыйзамсыз конуштарды курууга уруксат берди
Израиль басып алган Батыш Шериада бир палестиналыкты өлтүрдү
Израиль полициясы Палестинанын желеги деп ойлоп  Венгриянын желегин тартып алды
Индияда катуу ысык болуп, жетекчилер жардам көрсөтүү чараларын карап жатат
Мексика өлкөдөгү ЦРУ агенттерин иликтейт
АКШнын согуш министри Иран менен болгон согуш боюнча биринчи жолу көрсөтмө берет
Трамп жардамчыларына блокадага даярдануу буйругун берди
БУУнун Коопсуздук Кеңеши Газадагы ок атышууну "адилеттүү жана туруктуу тынчтыкка" айлантууга чакырды
Мунай баалары АКШнын Иранга карата блокаданы узартуу пландарынан улам көтөрүлдү
Нетаньяху Иран согушу башталгандан бери биринчи жолу коррупция боюнча сот алдына чыкты
Парламент президентти шайлай алган жок; Косово мөөнөтүнөн мурда жалпы шайлоо өткөрөт
Ок атышууну токтотууга карабастан, Израиль Газага кол салууларын улантууда жана бир бала каза болду
Перс булуңунун лидерлери Жиддада саммит өткөрүштү