Түркиянын Тышкы иштер министри Хакан Фидан 11-12-сентябрь күндөрү расмий сапар менен Италияга барат. Бул тууралуу Түркиянын Тышкы иштер министрлиги шаршемби күнү билдирди.
Сапардын алкагында Фидан Италиянын вице-премьер-министри жана Тышкы иштер жана эл аралык кызматташтык министри Антонио Таяни менен жолугушат. Эки министр акыркы жолу 14-15-май күндөрү Анталияда өткөн НАТО Тышкы иштер министрлеринин бейрасмий жыйынынын алкагында жолугушкан.
Бул сапар эки өлкөнүн ортосундагы жогорку деңгээлдеги байланыштардын уландысы болуп саналат. 29-апрелде Римде Түркия-Италия Өкмөттөр аралык төртүнчү саммити өтүп, ага Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган менен Италиянын премьер-министри Жоржия Мелони жетекчилик кылышкан. Андан кийин, 1-августта, Стамбулда Түркия-Италия-Ливия үч тараптуу лидерлер саммити Эрдогандын жетекчилигинде өткөн.
Расмий сүйлөшүүлөрдөн тышкары, Фидандын Италиянын алдыңкы аналитикалык борборлорунун бири болгон Istituto Affari Internazionali уюмунда саясий баяндама жасашы күтүлүүдө.
Министрликтин билдирүүсүнө ылайык, Таяни менен болгон сүйлөшүүлөрдө Түркия менен Италиянын стратегиялык өнөктөштүгү жана НАТОдогу кызматташтыгы, жогорку деңгээлдеги өз ара сапарлардын мааниси жана эки тараптуу соода көлөмүн $40 миллиардга жеткирүү максаты талкууланат.
Анкара ошондой эле Түркия-ЕБ Бажы союзун жаңыртуунун маанисин белгилеп, энергетикалык коопсуздук, байланыш жана коргонуу өнөр жайындагы биргелешкен иштердин мүмкүнчүлүктөрүн баса белгилейт.
Күн тартибине мыйзамсыз миграция, илимий жана технологиялык инновациялар, НАТОго байланыштуу маселелер жана Түркия-ЕБ мамилелери боюнча кызматташтык кирет. Ошондой эле Ливия, Палестинанын Газа тилкеси, Сирия, Украина, Иран жана Африка боюнча пикир алмашуу күтүлүүдө.
Өнүгүп жаткан өнөктөштүк
2024-жылы эки тараптуу соода көлөмү $32,2 миллиардга жетип, Италия Түркиянын дүйнөдөгү бешинчи, ал эми Европа Биримдигиндеги экинчи ири экспорттук рыногу болгон. Римде өткөн акыркы өкмөттөр аралык саммитте лидерлер соода көлөмүн $40 миллиардга жеткирүү максатын коюшкан.
Коргонуу жана энергетика кызматташтыктын негизги багыттары болуп саналат. Март айында Түркиянын коргонуу компаниясы Baykar италиялык Leonardo аэрокосмостук гиганты менен учкучсуз учуучу системалар боюнча өнөктөштүк келишимине кол койгон. Июнь айында Baykar Италиянын Piaggio Aerospace компаниясын сатып алуу процессин аяктаган. Ошондой эле Түркиянын Eurofighter Typhoon учактарын сатып алуу мүмкүнчүлүгү боюнча сүйлөшүүлөр жүрүп жатат.
Энергетика тармагында Түркия жана Италия Түштүк газ коридорунда маанилүү ролду аткарууда. 2020-жылдын аягынан бери Trans-Anatolian Pipeline (TANAP) аркылуу ташылган жаратылыш газы Trans-Adriatic Pipeline (TAP) аркылуу Италияга жеткирилүүдө.
Саясат жана соодадан тышкары, Италиядагы 50 миңге жакын түрк жамааты өлкөнүн социалдык жана маданий жашоосуна салым кошуп келет. Туризм дагы эки өлкөнү байланыштырып турган күчтүү тармак. 2024-жылы 719 миңден ашуун италиялык Түркияга келген.
