ТҮРКИЯ
2 мүнөт окуу
Түркия жаңы спутниктерин учуруу менен космосто көз карандысыздыкка карай баратат
Системалык сыноолор үчүн SpaceX менен космоско жөнөтүлгөн, «Fergani» компаниясы тарабынан чыгарылган FGN-100-D3 орбитага ийгиликтүү жайгашты. Эң алыскы аймактар менен маалымат алмашууну камсыз кылуучу LUNA-2 спутниги да ийгиликтүү учурулду.
Түркия жаңы спутниктерин учуруу менен космосто көз карандысыздыкка карай  баратат
Фергани 2025-жылдын башынан бери орбитадагы катышуусун кеңейтти. / Anadolu Agency
31 Март 2026

Түркиядагы «Fergani Space» космос компаниясы дүйшөмбү күнкү билдирүүсүндө, бешинчи сыноо спутниги FGN-100-D3түн АКШдан бир SpaceX миссиясынын алкагында учурулгандан кийин орбитага ийгиликтүү жеткенин жарыялады.

Түркиянын «Baykar» коргонуу компаниясынын маалыматына караганда, салмагы 113 килограмм болгон спутник SpaceX’тин «Transporter-16» миссиясынын алкагында Түркия убактысы боюнча саат 14:02де (Гринвич боюнча 11:02) Калифорниядагы Ванденберг космостук күчтөрүнүн базасынан учурулду. Спутник учурулгандан 66 мүнөт өткөндөн кийин ракетадан бөлүнүп, 500дөн 520 километрге чейинки бийиктиктеги максаттуу орбитасына жетти.

Учуруу процесси Стамбулдагы Өздемир Байрактар Улуттук технологиялык борбордо жайгашкан Космостук байкоо жана башкаруу борборунан «Fergani Space» командасы тарабынан ар бир аракети көзөмөлгө алынды.

«Baykar» компаниясынын башкаруу кеңешинин төрагасы жана технологиялык лидери Селчук Байрактар Түркиянын «NSosyal» социалдык медиа платформасындагы билдирүүсүндө компаниянын «горизонттон тышкары» багытталган иштери уланып жатканын айтты.

Fergani Space спутник мурунку аппараттарга салыштырмалуу олуттуу технологиялык секирик экенин билдирип, реакция дөңгөлөгү, магниттик момент стержени, магнитометр, инерциялык өлчөө бирдиги (IMU) жана GNSS кабыл алгычы сыяктуу маанилүү системалар толугу менен компаниянын өзүндө иштелип чыкканын айтты.

Спутник ошондой эле татаал миссиялар үчүн иштелип чыккан, жасалма интеллект менен колдоого алынган борттук компьютерди алып жүрөт. Жергиликтүү иштелип чыккан системалардын жана авиониканын орбитада тастыкталышы Түркиянын космостук технологиялардагы толук көз карандысыздыгына карай ташталган маанилүү кадам катары баа берилүүдө.

LUNA-2 LUNA-1дин изи менен баратат

Параллелдүү өнүгүү катары Түркиянын ири коргонуу компаниясы Aselsan космостук «Буюмдардын интернети» (IoT) программасынын алкагында өзүнүн экинчи нано-спутниги LUNA-2ни Калифорниядан SpaceX ракетасы менен ийгиликтүү учурганын жарыялады.

Спутник аз энергия керектөө менен кеңири аймакты камтыган атайын LoRa байланыш системасын колдонуу аркылуу, алыскы аймактарда коопсуз жана үзгүлтүксүз сенсордук маалыматтарды берүүнү камсыз кылуу үчүн иштелип чыккан. «Aselsan» белгилегендей, LUNA-2нин бардык долбоорлоо, иштеп чыгуу, өндүрүү, интеграциялоо жана сыноо процесстери ишкананын ичинде ишке ашырылган.

Учуу программасы, жердеги башкаруу программасы, пайдалуу жүк катары колдонулган LoRa кабыл алгыч-картасы жана маалыматтарды берүү блогу да Aselsan инженерлери тарабынан жергиликтүү деңгээлде иштелип чыккан. Компания LUNA-2нин учурулушу космостук IoT жаатындагы мүмкүнчүлүктөрүн андан ары күчөтөт жана Түркиянын көз карандысыз, атаандаштыкка жөндөмдүү жана туруктуу космостук технологиялар экосистемасын түзүү максатына салым кошору күтүлүүдө.

Aselsan компаниясынын бул сериядагы биринчи спутниги LUNA-1 өткөн жылдын декабрь айында орбитага SpaceX компаниясынын Falcon 9 ракетасы менен учурулган.

Иликте
Израиль Газада ок атышууну бузуп, текшерүү пунктунда кеминде 6 адамды өлтүрдү
Түркия Сомалиде биринчи чет элдик терең деңиз бургулоо операциясын баштады
Эрдоган Пезешкианга АКШ -  Иран сүйлөшүүлөрүнүн туруктуу тынчтыкты түзүшү керектигин айтты
Мусулмандар бир нече аптадан кийин кайра ачылган Аль-Акса мечитинде жума намазын окушту
Израиль Газага жасаган чабуулдарында беш палестиналык менен бирге 3 -  класстын окуучусун өлтүрдү
Зеленский Иран дрондору атылганын айтып, орус мунайына санкция талап кылды
Хаменеи Ормузду көзөмөлдөөдө жаңы этап башталаарын айтып, согуштук компенсация талап кылды
Орусия православдык Пасха майрамына карата Украина менен ок атышууну токтотууну жарыялады
Ирандык дипломат Камал Харази АКШ менен Израилдин террордук чабуулунан кийин каза болду
Иран байытуу программасына кандайдыр бир чектөө коюудан баш тартты
Россия украиналык 1000 аскердин сөөгүн   кайтарып берди
Грузия-Азербайжан чек арасына жакын жерге кулап түшкөн C-130 учагында жарылуучу заттар табылган жок
Түркиянын деңиз бургулоочу кемеси Сомалиде тарыхый миссиясын баштады
Түркиянын коммуникация башкармалыгы: НАТО согушка туруштук берүү үчүн өзгөрүшү керек
Бельгиянын тышкы иштер министри ок атышууну токтотуу келишимине Ливандын да кириши керектигин айтты