Түркиянын президенти Режеп Таййип Эрдоган менен Италиянын премьер-министри Жоржия Мелони эки өлкөнүн өкмөттөр аралык төртүнчү саммити үчүн Римде жолугушту. Бул жолугушуу эки тараптуу карым - катнаштар, коргонуу жана соода тармагында күч алып, чыңдалып жаткан мезгилге туш келди.
Эки лидер буга чейин Бириккен Улуттар Уюмунан НАТОнун саммиттерине чейин ар кандай көп тараптуу платформаларда жолугушуп, Украинадагы согуш, Сирия өкмөтүнүн эл аралык коомчулукка реинтеграцияланышы, коргонуу жана соода кызматташтыгын бекемдөө сыяктуу бир катар геосаясий маселелерди талкуулашкан.
Коргоо кызматташтыгы тереңдеп бара жаткан өнөктөштүктүн бүйүр кызыткан багыты катары көңүлдөрдү бурууда.
7-апрелде Италиянын коргоо министри Гидо Кросетто эки НАТО союздашынын ортосундагы аскердик карым-катнаштарды бекемдөө максатында Анкарага келип, түрк кесиптеши Яшар Гүлер менен жолугушкан.
Бул жылдын баштарында Түркиянын алдыңкы учкучсуз учуучу аппараттарын өндүрүүчүсү Байкар Азербайжандан Ливияга, Украинадан Эфиопияга чейин бир нече аймакта колдонулган системалары менен таанылган фирма катары Италиянын авиациялык жана коргонуу гиганты Leonardo SpA менен стратегиялык келишимге кол койду. Өткөн жылдын акырларында Байкар өзгөчө Piaggio Aerospace компаниясын да сатып алды.
Леонардонун башкы директору Роберто Синголани: "Байкар менен биз учкучсуз учуучу аппараттар технологияларында жаңы референс оюнчусун жаратып жатабыз. Бул технологиялар коргонуунун келечегинде барган сайын борбордук ролду ойнойт",- деди. Бул өнөктөштүктүн Европанын 100 миллиард долларлык коргонуу рыногунда жаңы мүмкүнчүлүктөрдүн эшигин ачары күтүлүүдө.
Соода көлөмү өсүүдө
Президент Эрдогандын Римге сапары бир гана коргонуу тармагында эмес, соода карым-катнаштарын күчтөндүрүү багытында да маанилүү кадам. Бизнес форумда эки лидердин ортосундагы жогорку деңгээлдеги саясий саммиттен тышкары 500дөн ашуун түрк жана италиялык ишкерлер экономикалык кызматташтыкты тереңдетүү жана жаңы инвестиция мүмкүнчүлүктөрүн изилдөө үчүн жолугушат.
Түркиянын Италиядагы элчиси Элиф Чомоглу Үлгендин айтымында, эки өлкөнүн ортосундагы соода көлөмү акыркы жылдарда олуттуу түрдө өсүп, 2019-жылдагы 10 миллиард доллардан 2024-жылдын аягында 32,2 миллиард долларга жетти.
Анадолу агенттигине (AA) маалымат берген түрк элчиси: «Биз абдан толкунданып жатабыз. Бул жердеги түрктөрдүн баары бирдей толкунданууну бөлүшкөнүн ойлоп жатам»,-деди жана элчилик менен түрк жана италиялык өнөктөштөрүнүн «бул саммитке көптөн бери даярданышкандарын» белгиледи. Италия тарабында да ушундай толкундануунун болгондугун баса белгиледи.
Стамбулда жайгашкан түрк бизнес тобунун Тышкы экономикалык байланыштар кеңешинин (DEİK) Түркия-Италия Иш кеңешинин башчысы Лале Жандердин айтымында, өткөн жылдан бери Италия Түркиянын негизги инвестору болууну улантууда. Учурда өлкөдө 1600дөн ашуун италиялык капиталдык компаниялар иштеп жатат, алардын жалпы инвестициясы 5 миллиард долларга жетет.
Эрдоган-Мелони жолугушуусунун алдында AAга берген маегинде Жандер: "Инвестициялар автомобиль, энергетика, инфраструктура, логистика, банк жана тамак-аш сыяктуу тармактарда топтолгон. Fiat, Pirelli, Eni жана Barilla сыяктуу компаниялар Түркияда көп жылдардан бери ийгиликтүү иштеп келе жатышат", - деди.
Бир тараптан түрк фирмалары Италияда өзгөчө текстиль, тамак-аш жана унаа тетиктери тармагында барган сайын көрүнүктүү болуп баратат. Жандер: «Жогорку технологияга жана R&Dге багытталган инвестицияларга карай ачык жылыш бар, бул түрк капиталынын чет өлкөлөрдөгү табиятындагы трансформацияны көрсөтүүдө», - деп кошумчалады.
