Президент Режеп Таййип Эрдоган шаршемби күнү Биринчи Дүйнөлүк согушта Осмон империясынын тушундагы Гелиболу (Галлиполи) операциясы учурунда жеңишке жеткен Чанаккале жеңишин эскерди.
Чанаккале деңиз жеңишинин 111 жылдыгына жана 18-март шейиттерди эскерүү күнүнө карата жарыяланган куттуктоосунда: «Чанаккале жөн гана согуш эмес, ошондой эле ишеним, курмандык, мекенди сүйүү жана улуттук аң-сезим бүткүл дүйнөгө жарыяланган уникалдуу дастан», - деп билдирди.
Коммуникация башкармалыгы тарабынан бөлүшүлгөн куттуктоосунда Эрдоган бул маараке чоң сыймыктануу жана толкундануу менен белгиленип жатканын билдирди.
Эрдоган Чанаккалени өтпөс кылган баатырларды ырайым, ыраазычылык жана таазим менен эскерип: «Чанаккаледе ыйманга толгон жүрөктөр менен жүргүзүлгөн күрөш тарыхый бурулуш учур болду жана элибиздин эркиндигинен жана көз карандысыздыгынан эч качан баш тартпай турганынын белгиси болду», - деди.
«Анадолунун ар кайсы бурчунан келген баатырлар фронтко шашылышканын, улут – эркектер жана аялдар, жаш жана кары – бир жүрөк болуп, жанын аябастан өз мекенин коргогонун» эске салган Эрдоган мындай деп кошумчалады: «Ата-бабаларыбыз көрсөткөн бул улуу каршылык биздин мекенибиздин гана эмес, дүйнө жүзү боюнча зулумдук астында жашаган эзилген элдердин да тагдырын өзгөрттү. Чанаккаледе көрсөтүлгөн эрдик – улутубуздун бир туугандыгынын, тилектештигинин жана биргелешкен тагдырынын эң күчтүү символдорунун бири».
Чанаккале салгылашуусу
111 жыл мурун, Биринчи Дүйнөлүк согуш учурунда (1915-жылдын 25-апрели – 1916-жылдын 9-январы), дүйнөдөгү эң катуу кагылышуулардын бири болгон Чанаккале салгылашуусунда он миңдеген жоокерлер курман болушкан, ал Осмон империясынын аймагында болгон.
Гелиболу (Галлиполи) жарым аралы ошол кезде Орусия империясына деңиз жолун камсыз кылгандыктан, анын союздаштары Улуу Британия жана Франция Орусиянын коопсуздугун камсыз кылууну көздөшкөн.
Алардын максаты Осмон империясынын борбору Стамбулду басып алуу болгон.
Түрктөр деңиз чабуулун кайтарып, сегиз айга созулган чабуул учурунда эки тарап тең чоң жоготууларга учураган.
Жер үстүндөгү операция да ийгиликсиз болгондуктан, басып кирген күчтөр чегинүүгө аргасыз болушкан.
Союздаштарга каршы жеңиш түрктөрдүн духун көтөргөн; бул дух кийинчерээк 1919-1922-жылдар аралыгында Түркиянын көз карандысыздык согушун жүргүзүүгө жана акырында 1923-жылы мурдагы күлгө айланган империянын ордуна Республиканын түзүлүшүнө салым кошкон.
