Индия армиясы шаршемби күнү издөө иштерин күчөтүү үчүн жыт издөөчү иттерди, дрондорду жана оор жер казуучу жабдууларды колдонуп, Гималай тоолорундагы катуу селден кийин дайынсыз жоголгондорду издөөгө киришти.
Кеминде төрт адам каза болуп, болжол менен 100гө жакын адам, анын ичинде 11 аскер дайынсыз жоголду. Бул окуя Уттаракханд провинциясындагы Дархали шаарында ылай суулар менен таштандылар тар тоо өрөөнүнөн ылдый агып, чоң зыян келтиргенден кийин болду.
“Кошумча армия бөлүктөрү, жыт издөөчү иттер, учкучсуз учуучу аппараттар, логистикалык дрондор, жер казуучу жабдуулар жана башка каражаттар ишти тездетүү үчүн тартылды...”, - деп шаршемби күнү армия билдирди.
Аскердик тик учактар “зарыл жабдууларды, дары-дармектерди жеткирүү жана суу каптаган аймактардан эвакуациялоо” иштерин жүргүзүп жатканын кошумчалады.
Уттаракханд провинциясынын башчысы Пушкар Сингх Дхами бул сел катуу жааган “булут жарылуусунан” улам келип чыкканын жана куткаруу топтору “согуштук деңгээлде” иштеп жатканын билдирди.
Индия медиасы шейшемби күнү түштөн кийин туристтик аймакта ылай суулардын көп кабаттуу үйлөрдү жууп кеткен коркунучтуу видеолорун көрсөттү. Бир нече адам кара толкундарга аралашып, толук имараттарды жулуп кеткен учурлар тартылган.
Коргоо министринин орун басары Санджай Сетх шейшемби кечинде Press Trust of India (PTI) агенттигине берген маалыматында “төрт адам каза болуп, 100гө жакын адам дайынсыз жоголду” деп билдирген.
‘Өтө курч окуя’
Муссон мезгилиндеги катуу жаан-чачын токтобой уланууда. “Туруксуз жаан-чачындан улам суунун деңгээли көтөрүлгөндүктөн, тургундар жогорку аймактарга көчүрүлдү”, - деп армия кошумчалады.
Өкмөттүн аба ырайы боюнча адистери шаршемби күнү Уттаракханддагы бардык негизги дарыялар кооптуу деңгээлден ашып кеткенин билдиришти. Армия тарабынан жарыяланган көрүнүштөрдө негизги агым өткөндөн кийин жай кыймылдаган ылай дарыясы тартылган.
Шаардын чоң бөлүгү ылай менен капталган, куткаруучулар айрым жерлерде ылайдын тереңдиги 15 метрге жеткенин жана толугу менен имараттарды жутуп кеткенин белгилешкен.
Июнь айынан сентябрга чейин созулган муссон мезгилинде өлүмгө алып келген сел жана жер көчкүлөрү көп кездешет, бирок адистер климаттын өзгөрүшү жана урбанизация алардын жыштыгын жана күчүн көбөйтүп жатканын айтышат.
БУУнун Дүйнөлүк метеорологиялык уюму өткөн жылы климаттын өзгөрүшү планетанын суу циклын ого бетер туруксуз кылып, барган сайын катуу сел жана кургакчылык “түшүнүк берүүчү сигнал” болуп жатканын билдирген.
Гидролог адис Маниш Шрестха сел болгон аймакта 24 саат ичинде 270 мм (10 дюйм) жаан жааганы “өтө курч окуя” деп эсептелинерин айтты.
Непалда жайгашкан Эл аралык тоо өнүктүрүү борборунун өкүлү Шрестха тоолордо мындай жаан-чачындын таасири түздүк аймактарга караганда “күчтүүрөөк топтолгон” болорун белгиледи.
“Мындай катуу жаан-чачын окуялары барган сайын көбөйүүдө жана климаттын өзгөрүшүнө байланыштуу болушу мүмкүн”, - деп кошумчалады ал.
