САЯСАТ
2 мүнөт окуу
Трамп Хамас менен Израиль тынчтык планынын биринчи этабын жактырганын айтты
АКШнын президенти Дональд Трамп Израиль макулдашылган чек арага чегинерин жана барымтадагылардын баары бошотуларын билдирди.
Трамп Хамас менен Израиль тынчтык планынын биринчи этабын жактырганын айтты
Трамптын айтымында, бардык туткундар бошотулат. / AP
9 Октябрь 2025

Израиль менен ХАМАС АКШ сунуштаган Газа келишиминин биринчи этабына кол коюшту, бул тууралуу АКШ президенти Дональд Трамп билдирди.

“Мен Израиль менен ХАМАС биздин Тынчтык планыбыздын биринчи этабына кол койгонун сыймыктануу менен жарыялайм,” – деди Трамп шаршемби күнү Truth Social платформасында.

“Бул бардык туткундардын жакын арада бошотуларын жана Израиль аскерлеринин макулдашылган чекке чейин артка чегинишин билдирет. Бул күчтүү, туруктуу жана түбөлүктүү тынчтыкка карай алгачкы кадамдар,” – деп кошумчалады Трамп.

Бардык тараптар “адилеттүү мамиле” көрүшөт деп белгиледи.

Президент бул учурду “араб жана мусулман дүйнөсү, Израиль, коңшу өлкөлөр жана АКШ үчүн улуу күн” деп мүнөздөдү.

Египеттин мамлекеттик чалгын кызматына байланыштуу Al-Qahera News агенттиги “Газадагы ок атышууну токтотуу келишиминин биринчи этабын ишке ашыруу шарттары жана механизмдери боюнча бүгүн кечинде макулдашууга жетишилди” деп билдирди.

ХАМАС макулдугун билдирди

Жарыядан кийин ХАМАС келишимге макул болгонун билдирип, Катар, Египет жана Түркияга көрсөткөн аракеттери үчүн ыраазычылык билдирди.

“ХАМАС Газага каршы согуштун токтотулушун, баскынчылардын чегинишин, гуманитардык жардамдын киргизилишин жана туткундарды алмашууну камсыз кылган келишимге жетишилгенин жарыялайт,” – деп Telegram аркылуу билдирүү таратты.

“Биз Катар, Египет жана Түркиядагы ортомчу бир туугандарыбыздын аракеттерин жогору баалайбыз. Ошондой эле АКШ президенти Дональд Трамптын согушту толугу менен токтотууга жана Израилдин баскынчыл күчтөрүн Газа тилкесинен толук чыгарып кетүүгө багытталган аракеттерин да колдойбуз,” – деп кошумчалады билдирүү.

Нетаньяху “моралдык жеңиш” деп атады

Геноцитчи Биньямин Нетаньяху бул жарыядан кийин өкмөттү эртең чогултуп, келишимди бекитип, туткундарды кайтаруу маселесин карай турганын билдирди.

“Израиль үчүн улуу күн,” – деп белгиледи Нетаньяху Трамптын билдирүүсүнөн кийин.

Ал бул келишимди “дипломатиялык ийгилик” жана “моралдык жеңиш” деп атады.

Нетаньяху Газага жасалган аскердик аракеттерди бул “бурулуш учурга” жетүү үчүн маанилүү деп баалады.

Эки жылдык геноцидден кийин келишим

Бул жарыя Израилдин Газага каршы геноциди башталганына эки жыл толгон күндүн эртеси жасалды.

Акыркы эки жыл ичинде Израиль 67100дөн ашуун палестиналыктарды, негизинен аялдар менен балдарды өлтүрдү. Адистер бул сан кыйла жогору болушу мүмкүн деп айтышат.

Израиль блокадага алынган аймактын көпчүлүк бөлүгүн кыйратып, анын калкынын дээрлик бардыгын көчүрүүгө мажбур кылды.

 

Иликте
Россиянын чабуулдары Украинанын электр тармагына сокку урду,  тынчтык сүйлөшүүлөрү улантылууда
Миландагы оюндардын ачылыш аземинде израилдик спортчуларга нааразычылык билдирилди
Оман Иран-АКШ ортосундагы кыйыр сүйлөшүүлөрдүн экинчи айлампасын өткөрдү
Фидан ЕБнин кеңейүү боюнча комиссары менен жолугуп, терең кызматташтыкка чакырыгын кайталады
Исламабадда мечитте жардыруу болуп, 30 адам каза болду
Москвада орусиялык жогорку даражалуу генералга ок атылды; кол салган кишини издөө иштери уланууда
Эрдоган 6-февралдагы жер титирөөдөн кийин Түркиянын кайра куруу убадасын аткарганын айтты
Түркия Стамбулдагы тыңчылык операциясында эки Моссад агентин колго түшүрдү
Иран АКШ менен Омандагы сүйлөшүүлөрдө "ак ниеттүүлүк менен" иш алып барып жатканын билдирди
Кытай менен Түштүк Корея 15 жылдан кийин биргелешкен деңиз машыгууларын жандандырууну талкуулоодо
Нетаньяху Египеттин аскердик күчүнөн тартынууда; Иран тууралуу АКШнын акыркы кадамынан күмөн саноодо
Январдан бери 900 палестиналык мыйзамсыз израилдик отурукташкандар тарабынан күч менен көчүрүлдү
Эрдоган АКШ менен Иран ортосундагы ыктымалдуу согушту алдын алууну колдоду
Карни Түркиянын Канада үчүн "маанилүү өнөктөш" экенин айтты
Япониянын премьер-министри TSMC компаниясынын чип өндүрүү боюнча алдыңкы планын колдойт