АКШнын президенти Дональд Трамп шейшемби күнү Женевада баштала турган Иран менен АКШнын ортосундагы Тегерандын өзөктүк программасы боюнча сүйлөшүүлөргө "кыйыр түрдө" катышаарын жана Тегерандын келишим түзөрүнө ишенгенин айтып дүйшөмбү күнү Air Force One телеканалындагы кабарчыларга: "Мен бул сүйлөшүүлөргө кыйыр түрдө катышам. Бул сүйлөшүүлөр абдан маанилүү болот", - деди.
Ал эми АКШнын экинчи учак ташуучу кемесинин Жакынкы Чыгышка жайгаштырылышы менен сүйлөшүүлөрдүн алдында чыңалуу күчөп баратат.
АКШнын расмий өкүлдөрү Рейтер агенттигине сүйлөшүүлөр ийгиликсиз болсо, АКШ армиясынын узак мөөнөттүү аскердик аракет ыктымалдуулугуна даярданып жатканын айтышты.
Келишимге жетишүү ыктымалдуулугу тууралуу суралганда Трамп Иран катаал сүйлөшүүлөрдү каалап жатканын, бирок өткөн жайда АКШ Ирандын өзөктүк объектилерин бомбалаганда мындай катуу позициянын кесепеттерин түшүнгөнүн айтты.
Июнь айында АКШ менен Израилдин Ирандын өзөктүк жайларына кол салуусунан мурун, Иран менен АКШнын ортосундагы өзөктүк сүйлөшүүлөр Вашингтондун Тегерандын өз аймагында уран байытуу иштерин токтотуу талабынан улам токтоп калган.
Дүйшөмбү күнү Ирандын жарандык коргонуу уюму Ирандын түштүгүндөгү ири энергетикалык борбор болгон Парс атайын экономикалык аймагында ыктымалдуу химиялык окуяларга каршы даярдыкты күчтөндүрүү максатында химиялык коргонуу машыгуусун өткөрдү.
Кыйыр өзөктүк дипломатия
Иран менен АКШ Израилдин Иранга кол салуусунан жана буга байланыштуу 12 күндүк согуштан кийин сүйлөшүүлөр токтотулгандан дээрлик сегиз ай өткөн соң 6-февралда Маскатта Омандын ортомчулугу менен кыйыр өзөктүк дипломатияны кайра башташты.
Акыркы сүйлөшүүлөрдөн кийин эки тараптын тең баалоолору оң болду; Бул сүйлөшүүлөр АКШнын аскердик күчтөрүн көбөйтүүсүнөн улам Перс булуңу аймагындагы чыңалуу күчөгөн маалда өттү.
Уранды байытуу темасы сүйлөшүүлөрдөгү негизги талаш-тартыштуу маселе бойдон калууда. Иран өзүнүн ядролук ишмердүүлүгүн чектөө үчүн Батыштын экономикалык санкцияларын алып салууну талап кылууда.
АКШ болсо Ирандын уранды байытууну толугу менен токтотуп, жогорку деңгээлде байытылган уран запасын чет өлкөгө жөнөтүшүн каалайт.
Вашингтон сүйлөшүүлөрдү Ирандын баллистикалык ракета программасы жана аймактагы куралдуу топторго көрсөткөн колдоо сыяктуу маселелерди да камтый тургандай түрдө кеңейтүүнү кааласа да, Тегеран бир нече жолу өзүнүн ядролук программасы боюнча гана сүйлөшүүлөрдү жүргүзөрүн билдирген.
