Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан шейшемби күнү Финляндияга барды. Бул сапардын алкагында Фидан Финляндиянын тышкы иштер министри Элина Валтонен менен жолугушат.
Түрк дипломатиялык булактардын маалыматына караганда, Фидан эки күндүк сапарынын алкагында бир катар жолугушууларды өткөрөт.
Фидан май айында Антальяда өткөн НАТОнун расмий эмес тышкы иштер министрлеринин жыйынында кабыл алган Валтонен менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп, Финляндия парламентинин спикери Юсси Халла-ахо менен да жолугушат.
Сапардын жүрүшүндө Фидан Финляндия парламентинин имаратында өтө турган "Түркия–Финляндия кызматташтыгы" аттуу иш-чарада сөз сүйлөйт. Ошондой эле Финляндияда жашаган татар коомчулугунун мүчөлөрү менен жолугушуусу пландалууда. Татарлар Финляндияда жашаган түрк тектүү этникалык топ катары белгилүү.
Фидан сүйлөшүүлөр учурунда Түркия менен Финляндиянын ортосундагы соода, инвестиция, коргонуу тармактарындагы кызматташтыкты тереңдетүү жана ар тараптуу өнүктүрүү зарылдыгына басым жасайт. Министр Анкаранын Хельсинки менен маалыматтык технологиялар, киберкоопсуздук, каржы технологиялары жана кайра жаралуучу энергия сыяктуу тармактарда кызматташууну күчөтүүгө даяр экенин билдирет.
Фидан Арктика аймагындагы биргелешкен демилгелер эки тараптуу мамилелерге жаңы көз караш алып келерин жана түрк жарандары менен Финляндиядагы татар коомчулугу эки өлкөнүн ортосундагы күчтүү гуманитардык байланыштарды чагылдырарын баса белгилейт.
Фидан ошондой эле Финляндияга Түркиянын Европа Биримдигине кошулуу процессин колдогону үчүн ыраазычылык билдирип, Бажы Биримдигин жаңыртуу жана виза эркиндиги диалогун илгерилетүү темасында Анкаранын күтүүлөрүн бөлүшөрү күтүлүүдө.
Түркия менен Финляндиянын көп тараптуу платформаларда дүйнөлүк тынчтыкты камсыз кылуу боюнча биргелешкен аракеттерди улантуусунун маанилүүлүгүнө көңүл бура турган Фидан, БУУ менен Европадагы Коопсуздук жана Кызматташтык Уюмунун (ЕККУ) алкагында эки өлкө тең төрагалык кылган Ортомчулук Достору тобунун маанисин баса белгилейт.
Фидан Түркиянын НАТОдогу жаңы мүчөсү Финляндиянын Европа-Атлантика коопсуздугуна олуттуу салым кошоруна ишенгенин билдирип, альянстын алкагында толук колдоо көрсөтүүгө даяр экенин айтат. Ошондой эле, Түркиянын аскердик күчүн жана стратегиялык жайгашкан жерин эске алуу менен Европанын коопсуздук архитектурасындагы алмаштыргыс ролун баса белгилейт.
Фидан Орусия-Украина согушунда адилеттүү жана узак мөөнөттүү тынчтыкка жетишүүгө багытталган эл аралык аракеттерде жана дипломатиялык процесстерде көмөктөшүүчү ролду ойноого даяр экенин кайталайт.
Хакан Фидан ошондой эле Газадагы ок атышууну токтотуунун жана гуманитардык жардамдын үзгүлтүксүз жеткирилишин камсыз кылуунун маанилүүлүгүнө көңүл буруп, аймактагы гуманитардык кырдаалды жакшыртуу жана Газаны кайра куруу боюнча эл аралык аракеттерди тездетүү зарылдыгын баса белгилейт.
Түркия менен Финляндиянын ортосундагы дипломатиялык мамилелер 1924-жылы Достук келишимине кол коюу менен түзүлгөн. Эки өлкө 2010-жылы биргелешип БУУнун карамагында Тынчтык үчүн ортомчулук демилгесин баштаган.
Өткөн жылы эки өлкөнүн ортосундагы соода көлөмү болжол менен 1,8 миллиард долларга жеткен. 2024-жылы Түркияга 123 миң финляндиялык турист келген.
Финляндия 2023-жылы НАТОго кошулгандан кийин Түркиянын союздашы болуп калган. Финляндия НАТОнун мүчөлөрүнүн арасында Орусия менен эң узун чек арага ээ (1300 километр).
2024-жылы Финляндиянын президенти Александр Стубб Түркияга расмий сапар менен келген.
Түркиянын Тышкы иштер министрлигинин маалыматына караганда, болжол менен 18 000 калкы бар Финляндиядагы түрк коомчулугу, эки тараптуу мамилелерде маанилүү элемент болуп эсептелет.
