Шаршемби күнү Сиднейде өткөн сүйлөшүүлөрдөн кийин Австралия менен Индонезия тыгыз аскердик кызматташтыкты камтыган жаңы коопсуздук келишимине кол коюуга макул болушту.
Австралия Азия-Тынч океан аймагында Кытайдын күчөп бараткан таасирин тең салмактоо максатында өзүнүн армиясын күчтөндүрүп, көп жылдык өнөктөшү Америка Кошмо Штаттары менен мамилесин дагы да бекемдеп жатат.
Индонезия Вашингтонго өтө жакын болуудан жана Бээжинди капа кыла турган аракеттерден качуу менен нейтралдуу саясат жүргүзүүдө.
Австралиянын премьер-министри Энтони Албанезе Сиднейдеги Австралиянын Королдук деңиз флотунун базасында президент Прабово Субианто менен сүйлөшүп жатып: "Биз жаңы эле орток коопсуздугубузга байланыштуу эки тараптуу келишим боюнча сүйлөшүүлөрдү аяктадык", - деди.
"Бул келишим эки өлкө тең тынчтыкты жана туруктуулукту камсыз кылуунун эң жакшы жолу - биргелешип иштөө экенин түшүнөрүн көрсөтүп турат", - деди Албанезе.
Австралиялык лидер жаңы келишимге кол коюу үчүн келерки жылы Индонезияга барууну үмүттөнөрүн билдирди.
Албанезе ошондой эле келишим 2024-жылы кол коюлган эки тараптуу коргонуу келишимине негизделгенин, анда Азия-Тынч океан аймагынын талаштуу аймактарында тыгыз кызматташуу убада кылынганын жана эки армиянын бири-биринин аймагында иштеши боюнча жоболор камтылганын белгиледи.
2024-жылдагы келишимге кол коюлгандан бир нече ай өткөндөн кийин миңдеген индонезиялык жана австралиялык жоокерлер Чыгыш Явада биргелешкен машыгууларды өткөрүштү.
«Келип чыккан коркунучтар»
Албанезе Австралия менен Индонезия жаңы келишимге ылайык, «коопсуздукка байланыштуу маселелер боюнча лидерлер жана министрлер деңгээлинде үзгүлтүксүз консультацияларды өткөрүүгө» милдеттенишкенин айтты.
Ал ошондой эле келишим «өз ара пайдалуу коопсуздук иш‑аракеттерин жеңилдетүүгө жана эгер бир же эки өлкөнүн коопсуздугу коркунучка учураса, жеке же биргелешип кандай чараларды көрүү керектигин талкуулоого» шарт түзөрүн айтты.
Прабово болсо келишим эки өлкөнү коргонуу жана коопсуздук тармагында тыгыз кызматташууга милдеттендирерин билдирди. «Биз коңшуларды тандай албайбыз... өзгөчө бизге окшогон өлкөлөрдү. Жакшы коңшулар кыйынчылыктарда бири‑бирине жардам берет», — деп кошумчалады Прабово.
Аймак Кытай менен АКШнын атаандаштыгынан таасирленип жатканда Австралия Индонезия менен байланыштарды бекемдөөгө умтулууда.
Индонезия менен Австралия бул геосаясий башаламандык учурунда ар кандай жолдорду басып өтүштү.
Австралия август айында Индонезия, АКШ жана башка союздаштары менен биргелешкен аскердик машыгууларга катышты.
Канберра ошондой эле Пекиндин күчөп жаткан таасирин тең салмактоо максатында башка Тынч океан коңшулары менен тыгыз аскердик байланыштарды түзүүгө аракет кылып келет.
