Анкара бул кадам Израилдин палестиналыктарга кылган кылмыштарынан көңүлдү башка жакка бурууга багытталганын жана чындыгында Нетаньяхуга буга чейин эле жасалган кысымды чагылдырарын билдирди.
Түркия Израилдин 1915-жылдагы окуяларды таануу чечимин айыптап, аны палестиналыктарга каршы кылмыштарын жашырууга багытталган саясий маневр катары сыпаттады.
Жекшемби күнү жарыяланган билдирүүсүндө Түркиянын Тышкы иштер министрлиги: «Палестин элин дүйнөнүн көз алдында системалуу түрдө куугунтуктап, Газа элине кылган геноцид үчүн Эл аралык сотто соттолуп жаткан Израиль өкмөтү 1915-жылдагы окуяларга байланыштуу бул саясий чечим менен өзүнүн кылмыштарын жашырууну көздөйт», - деп билдирди.
Министрлик бул чечим юридикалык жана тарыхый фактыларды этибарга албай, Нетаньяхуга жана анын шериктерине карата кысымды чагылдырарын билдирди, аларга Эл аралык Кылмыш Соту Газада палестиналыктарга кылынган кылмыштарга байланыштуу камакка алуу ордерин берген.
Түркия «Израилдин аймактагы экспансионисттик жана туруксуздаштыруучу саясатын» токтотуу үчүн иштей берерин жана ошондой эле Нетаньяху өкмөтүн «жай тургундарга, айрыкча Палестина элине каршы жасалган кылмыштар» үчүн жоопкерчиликке тартууга умтулаарын билдирди.
Эки тарап тең жабыркаган трагедия
1915-жылдагы окуяларды «геноцид» деп таанууга каршы болгон Түркия аларды эки тарап тең жоготууларга учураган трагедия катары сыпаттайт.
Анкара бул маселени чечүү үчүн Түркия менен Армениянын тарыхчыларынан, ошондой эле эл аралык эксперттерден турган биргелешкен комиссия түзүүнү бир нече жолу сунуштаган.
2014-жылы ошол кездеги премьер-министр, азыр болсо президент Режеп Таййип Эрдоган 1915-жылдагы окуяларда курман болгон армяндардын урпактарына көңүл айткан.
Израиль 2023-жылдын октябрынан бери Газада болжол менен 73 000 палестиналыкты өлтүрүп, 173 000ден ашуун адамды жарадар кылды. Геноцид аймактагы жарандык инфраструктуранын көпчүлүгүн талкалап, гуманитардык абал оор бойдон калууда.
2024-жылдын 21-ноябрында Эл аралык кылмыш соту Нетаньяху менен мурдагы коргоо министри Йоав Галлантты Газада жасалган согуш кылмыштары жана адамзатка каршы кылмыштары үчүн камакка алуу ордерин чыгарган.
Израиль ошондой эле Палестинага каршы согушунан улам Эл аралык Адилеттик Сотунда геноцид боюнча иш менен бетме-бет келет.
