Газа секторундагы палестиналык аялдардын күрөшү уланууда, алар үй-бүлөлөрүн сактап калуу үчүн аракет кылышууда. 111852 жаракат алгандардын 70 пайызы аялдар жана балдар болгон. 2024-жылдын 18-январына карата Газанын 14222 дайынсыз жоголгондорунун 70 пайызы аялдар жана балдар экени белгиленген. 2 миллиондон ашык палестиналыктар, алардын жарымы аялдар, үйлөрү талкаланып, убактылуу чатырларда баш калкалоого аргасыз болушкан. Көптөр камакка алынып, кыйноолорго жана медициналык кароосуздукка дуушар болушкан.
Камалган шартта кош бойлуулук
2024-жылдын 21-январына карата Газа секторунда 60,000 кош бойлуу аял болгон, алардын көпчүлүгү медициналык кызматтардын кыйрашынын айынан коркунучка кабылган. Адам укуктары боюнча Human Rights Watch уюмунун 2024-жылдагы Палестина боюнча отчетунда Газанын саламаттыкты сактоо системасынын кыйрашы кош бойлуу аялдарды зарыл медициналык жардамсыз калтырганы, бул төрөт учурунда жана андан кийин кыйынчылыктарды көбөйткөнү айтылган. БУУнун эксперттери Газа секторунда боюнан түшүүлөрдүн 300 пайызга көбөйгөнүн эскертишкен. 2024-жылдын 7-октябрында БУУнун Калкты жайгаштыруу фонду Газа секторунда 155,000 кош бойлуу жана эмчектеги балалуу аялдардын катуу ачарчылыкта жашап жатканын, алардын 64300ү өтө оор шарттарда экенин билдирген.
Ачарчылык шартында үй-бүлө багуу
Көптөгөн эркектердин өлүмү же камакка алынышы Газанын аялдарын үй-бүлөлөрүн толугу менен камсыздоого мажбур кылды. 88 пайыз инфраструктуранын, анын ичинде үйлөрдүн, мектептердин жана маанилүү мекемелердин кыйрашы экономикалык калыбына келүү мүмкүнчүлүгүн азайтты. 2025-жылдын январь айына карата 13901 аял күйөөсүнөн айрылган. Көптөгөн аялдар күйөөлөрү Израил күчтөрү тарабынан камакка алынгандан кийин балдарын жалгыз багууга аргасыз болушкан. Газанын экономикасы кыйраган жана гуманитардык жардам токтотулган шартта, палестиналык аялдар аман калуу үчүн өтө оор чараларга барышкан. Ачарчылык менен күрөшүү үчүн алар малдын тоютунан нан бышырып, жапайы чөптөрдү бышырып, балдарынын тамактануусун биринчи орунга коюп, өздөрүнүн тамактануусун азайтышкан. Кээ бирлери балдарын иштөөгө жиберип, алардын билим алуусуна коркунуч туудурса, башкалары Рамазан айында орозо кармоо үчүн консерваланган азыктарын бөлүштүрүшкөн.
Энелердин кайгысы
2024-жылдын 21-январына карата миңдеген палестиналык энелер 17861 баласын жоготуп, терең психологиялык стресске кабылышкан. Бомбалоо токтогону менен, кайгы кала берүүдө. Газанын энелери "туруктуу түш коркунучтары, терең депрессия жана жоголгон балдарын жоктоп, аман калган балдарын кармап жашоо азабын" башынан өткөрүп жатышат деп Палестинанын Борбордук статистика бюросунун отчетунда айтылган. БУУнун баалоосу боюнча, согуш учурунда күнүнө орточо 15 бала өмүр бою майыптыкка кабылган, бул жалпы 7,065 баланы түзөт, алардын арасында буту-колу кесилгендер, сокурлар жана дүлөйлөр бар. Саламаттыкты сактоо системасы кыйраган шартта, алардын энелери аларды толугу менен багууга жоопкерчилик алышкан.
Үй-жайсыз жана жер которгон аялдар
Газанын аялдары азыр дагы бир кыйынчылык менен күрөшүүдө – баш калкалоосуз жашоо. БУУнун өкүлү Гимонд 2024-жылдын июль айына карата 1 миллион аял жана кыз үйлөрүнөн ажыраганын билдирген. Көптөр убактылуу чатырларда жашоону улантышса, башкалары кооптуу, жарым-жартылай кыйраган имараттарда жашап, дайыма коркунучта болушууда. Жекшемби күнү Израиль Газа секторуна гуманитардык жардамды токтоторун жарыялап, кризисти дагы да күчөттү. 2024-жылдын 19-январынан бери Газа секторунда ок атышууну токтотуу жана туткундарды алмашуу келишими күчүндө, бул Израилдин 48400дөн ашык палестиналыктарды, алардын көбү аялдар жана балдар болгон, өлтүргөн согушун токтотту. Эл аралык кылмыш соту 2024-жылдын ноябрь айында Израилдин премьер-министри Бенямин Нетаньяхуга жана анын мурдагы коргоо министри Йоав Галлантка Газа секторундагы согуш кылмыштары жана адамзатка каршы кылмыштар үчүн камакка алуу ордерин чыгарган. Израиль ошондой эле эл аралык сотто аскердик кампаниясы үчүн геноцид иши боюнча жооп берүүгө кириптер.
