Европа Биримдигинин (ЕБ) Тышкы иштер жана коопсуздук саясаты боюнча мурдагы жогорку өкүлү Жозеп Боррелл 1995-жылдагы Сребреница кыргыны менен Газада уланып жаткан согуштун ортосунда параллелдүүлүк жүргүзүп, эгер глобалдык аракетсиздик улана берсе, дагы бир геноцид болушу мүмкүн экенин эскертти.
Боррел жума күнү X платформасында жазган постунда:"30 жыл мурун биз Сребреница геноцидин алдын ала алган жокпуз. Бүгүн биз курман болгондорго таазим кылып жатабыз", - деди.
"Алардын элесине сый көрсөтүүнүн эң жакшы жолу - Газадагы геноцидди токтотуу", - деп кошумчалады Боррелл.
Босниялык серб күчтөрү 1995-жылы июлда БУУ тарабынан коопсуз аймак деп жарыяланган Сребреница шаарын басып алып, 8000ден ашуун босниялык мусулман эркек жана баланы өлтүрүшкөн.
Ал кезде бул аймак Голландиянын тынчтык күчтөрүнүн коргоосунда болгон. Кийинчерээк геноцидге айыпталып, өмүр бою эркинен ажыратылган генерал Ратко Младич башында турган күчтөр биринчи күнү эле 2000дей кишини өлүм жазасына тарткан.
Качууга аракет кылган миңдеген адам тегеректеги токойлор аркылуу куугунтукталып, кийинки күндөрү өлтүрүлдү. Каза болгондордун сөөктөрү Босния жана Герцеговина боюнча 570тен ашуун массалык мүрзөдөн табылды.
Израилдин Газадагы кыргыны
Израиль 2023-жылдын октябрынан бери Газада геноцид жүргүзүүдө. Палестиналыктар көпчүлүгү аялдар жана балдар болгон 57800дөн ашуун палестиналыктын каза болгонун белгилешти.
Палестинанын расмий WAFA маалымат агенттигинин маалыматына караганда, 11 миңдей палестиналык кыйраган үйлөрдүн урандыларынын астында калды.
Бирок эксперттер Газа бийликтери билдирген өлүмдөрдүн саны чындыкты чагылдырбагандыгын жана чыныгы сан 200 000ге жакын болушу мүмкүн экендигин айтышууда.
Вашингтон көптөн бери өнөктөшү Израилге жыл сайын 3,8 миллиард доллар аскердик жардам бөлөт.
Америка Кошмо Штаттары 2023-жылдын октябрынан бери Газадагы геноцидди жана коңшу өлкөлөрдөгү согуштарды улантуу үчүн 22 миллиард доллардан ашык каражат сарптады.
АКШнын жогорку мартабалуу жетекчилери Израилди Газадагы жайкын тургундардын өлүмү үчүн сынга алса да Вашингтон Израилге курал-жарак жеткирүүгө шарт коюу чакырыктарына каршылык көрсөтүүнү улантууда.
Ноябрь айында Эл аралык кылмыш соту Израилдин премьер-министри Биньямин Нетаньяху менен мурдагы коргоо министри Йоав Галлантты Газадагы согуш кылмыштары жана адамзатка каршы кылмыштары үчүн камакка алууга ордер чыгарган.
Мындан тышкары, Түштүк Африка Израилдин Газадагы аскердик кийлигишүүсүнө байланыштуу Эл аралык сотко геноцид боюнча доо арыз менен кайрылган.
