Европанын Түркиясыз ишенимдүү коопсуздук архитектурасын кура албай турганын айткан президент Режеп Таййип Эрдоган, континенттин коргонуу жана коопсуздук түзүмдөрүндө Анкараны кеңири камтышы керектигин билдирди.
Шаршемби күнү Эфиопиядан кайтып келе жатканда учакта журналисттерге маалымат берген Эрдоган, Европанын Түркия менен тыгыз интеграцияга тоскоол болгон идеологиялык тоскоолдуктарды жеңиши керектигин айтты. Түрк армиясынын НАТОнун эң жөндөмдүү күчтөрүнүн бири экенин баса белгилеген Эрдоган, Түркияны четтеген кандайдыр бир Европа коопсуздук архитектурасы кем каларын билдирди. "Эгер Европа жаңы коргонуу системасын түзүүнү көздөп жатса, Түркиясыз келишим жетишсиз болоору айдан ачык", - деди жана Анкаранын мүмкүнчүлүктөрү "столдо гана сүйлөшкөн" өнөктөш болуудан тышкары экенин кошумчалады.
Африка менен мамилелер
Эфиопияга сапарына токтолгон Эрдоган Аддис-Абебаны Африка менен кеңири өз ара аракеттенүү үчүн маанилүү дарбаза катары мүнөздөп, Түркиянын аймактык ишенимди бекемдөөдөгү ролун, анын ичинде Эфиопия менен Сомалинин ортосундагы ортомчулук аракеттерин баса белгиледи.
Түркиянын Африкага карата саясаты эксплуатацияга эмес, өз ара урматтоого негизделген узак мөөнөттүү өнөктөштүк түшүнүшүүгө багытталганын маалымдаган Эрдоган: "Түркиянын Африкада колониялык өтмүшү жок", - деп айтып, тең укуктуу өнөктөштүк жана гуманитардык дипломатия мамилеси анын континенттеги позициясын бекемдей турганын кошумчалады.
Сириядагы жана Ирандагы туруктуулук
Сирияга байланыштуу Эрдоган "террордон арылган Түркия" жана "террордон арылган аймак" максатына карата процесс этияттык менен, бирок чечкиндүү түрдө жүрүп жатканын жана Сириядагы окуялар Анкаранын коопсуздук артыкчылыктарын чагылдыра баштаганын айтты. Түрк мекемелери интеграциялык процесстерди кылдаттык менен көзөмөлдөп жатканын жана көңүл чордону согушкерлердин коопсуздук жагына гана эмес, анын укуктук жана саясий себептерине да бурулуп жатканын белгиледи.
Иран менен АКШнын ортосундагы чыңалууга байланыштуу Эрдоган Анкара эки тарап менен тең байланышта экенин жана аскердик эскалацияга каршы чыкканын билдирди. Иран жетекчилиги жана АКШнын президенти Дональд Трамп менен өз-өзүнчө сүйлөшкөнүн, диалог жалгыз ылайыктуу жол экенин баса белгиледи. Иранды бутага алган жаңы согуш эч кимге пайда алып келбей турганын жана аймактык туруксуздукту тереңдете турганын эскерткен Эрдоган: "Дипломатия мүмкүн болгон сайын, үмүт да бар", - деп кошумчалады.
Түркия Газа тынчтык сүйлөшүүлөрүнө катышат
Ал эми Газага байланыштуу Эрдоган жаңжалды "адамзаттын абийиринин сыноосу" деп мүнөздөдү; ал узак мөөнөттүү ок атышпоого, үзгүлтүксүз гуманитардык жардам көрсөтүүгө жана эки мамлекеттүү чечимге карай процессти жандандырууга чакырды. Түркиянын алдыдагы тынчтык демилгелерине катышаарын айткан Эрдоган, Анкараны Газа тынчтык жыйынында тышкы иштер министри Хакан Фидан өкүлдүк кыларын ырастады.
