ДҮЙНӨ
2 мүнөт окуу
АКШ сексен жылга жакын убакыттан кийин ДСCУдан чыкты
Трамп администрациясы ДССУдан чыгуунун себебин пандемиядагы ийгиликсиздиктер жана саясий тараптуулук деп көрсөттү.
АКШ сексен жылга жакын убакыттан кийин ДСCУдан чыкты
Архивдик сүрөт: Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун (ДССУ) логотиби жана АКШ желеги бул иллюстрацияда чагылдырылган. / Reuters
23 Январь 2026

АКШ бийлиги Америка Кошмо Штаттарынын Дүйнөлүк Саламаттык Сактоо Уюмунан (ДССУ) расмий түрдө чыгуу процессин аяктаганын жана Бириккен Улуттар Уюмунун саламаттык сактоо агенттигиндеги 78 жылдык мүчөлүгүнүн токтогонун жарыялады.

Эл аралык эрежелерге ылайык талап кылынган бир жылдык билдирүү мөөнөтүнөн кийин, уюмдан чыгуу чечими 2026-жылдын 22-январынан тарта күчүнө кирди.

АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио жана Саламаттык сактоо жана калкка кызмат көрсөтүү министри Роберт Ф. Кеннеди биргелешкен билдирүүсүндө АКШнын ДССУдан чыкканын жана уюмдун "чектөөчү түзүмүнөн" кутулганын жарыялашты.

ДССУнун башкы директору Тедрос Адханом Гебрейесус бул чечимге капаланганын билдирип, чыгууну "жоготуу" жана туура эмес кадам деп мүнөздөдү.

Дүйнөлүк Саламаттык Сактоо Уюму 1948-жылы 7-апрелде түзүлгөн. АКШ 1946-жылы анын конституциясына кол койгон алгачкы өлкөлөрдүн катарында орун алып, 1948-жылдын июнь айында расмий түрдө бекитүү менен негиздөөчү мүчө болгон.

АКШ президенти Дональд Трамп, өзгөчө COVID-19 мезгилинде жана андан кийин ДССУну эң катуу сынга алгандардын бири болду. Трамп уюмду пандемиянын алгачкы этаптарын начар башкарып, Кытайга өтө жакын болуу менен Пекинден келген жаңылыш маалыматтарды таратуу жана Кытайдан АКШга саякаттоого тыюу салууну "расисттик" деп атап, кризисти саясатташтыруу менен айыптаган.

Трамп ошондой эле АКШ Кытай менен бирге башка көптөгөн өлкөлөргө караганда көбүрөөк төлөм жүргүзгөнүн, бирок буга карабастан адилеттүү мамиле көрбөгөнүн айтып "адилетсиз каржылык жүк" сын-пикирин билдирген. Экинчи президенттик мөөнөтүндө бул сындардын негизинде 2025-жылы АКШны ДССУдан чыгаруу чечимин кабыл алган; муну менен 8 - 10 жылга жакын мүчөлүк жана каржылоо аяктады.

Иликте
Россиянын чабуулдары Украинанын электр тармагына сокку урду,  тынчтык сүйлөшүүлөрү улантылууда
Оман Иран-АКШ ортосундагы кыйыр сүйлөшүүлөрдүн экинчи айлампасын өткөрдү
Исламабадда мечитте жардыруу болуп, 30 адам каза болду
Москвада орусиялык жогорку даражалуу генералга ок атылды; кол салган кишини издөө иштери уланууда
Иран АКШ менен Омандагы сүйлөшүүлөрдө "ак ниеттүүлүк менен" иш алып барып жатканын билдирди
Кытай менен Түштүк Корея 15 жылдан кийин биргелешкен деңиз машыгууларын жандандырууну талкуулоодо
Нетаньяху Египеттин аскердик күчүнөн тартынууда; Иран тууралуу АКШнын акыркы кадамынан күмөн саноодо
Январдан бери 900 палестиналык мыйзамсыз израилдик отурукташкандар тарабынан күч менен көчүрүлдү
Карни Түркиянын Канада үчүн "маанилүү өнөктөш" экенин айтты
Япониянын премьер-министри TSMC компаниясынын чип өндүрүү боюнча алдыңкы планын колдойт
Кубадан АКШга: сүйлөшүүлөргө ачыкпыз, конституциялык өзгөртүүлөргө эмес
Израиль оккупацияланган Чыгыш Кудсту курчоого алууну көздөгөн жаңы конуш жолунун курулушун баштады
Кытай АКШ менен Орусиянын ортосунда сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүгө чакырды
Голландияда 10 муниципалитет мусулмандардын купуялуулугун бузган жашыруун иликтөөлөр үчүн айыпталды
БУУ эксперттери Россиянын Эл аралык кылмыш сотунун прокурорун жана судьяларын соттогонун айыпташты
АКШ блогуна кошулган Түштүк Корея Кытай менен сейрек кездешүүчү жер элементтери боюнча кызматташат
Россия АКШнын күчөп жаткан кысымына карабастан Кубага мунай жеткирүү убадасын берди
Перс булуңу өлкөлөрү жана АКШ Катарда 11 күнгө созулган аймактык коопсуздук машыгуусун аяктады
Газа Израилден 54 палестиналыктын сөөгүн жана башка калдыктарды өткөрүп алды
Зеленский: Согуш талаасында 55000 украин аскери каза болду